بايد بگوئيم : مطلب درباره مسلمانان گناهكار از قبيل قاتل و زانى نيز چنين است ، توبه آلودگى ذات آنها را از بين خواهد برد و سيئاتشان به حسنات مبدل خواهد گرديد اين بود نظر الميزان .
امّا مفسران ديگر نفس اعمال خوب و بد را حسنات و سيئات گفته و عقيده دارند كه خدا شرك آنها را مبدّل به ايمان و قتل نفس را مبدّل به جهاد يا شهادت در راه خدا و زنا را مبدّل به مقاربت حلال خواهد كرد ، به نظر بعضى عذاب شرك مبدّل به ثواب ايمان و عذاب قتل نفس مبدّل به ثواب شهادت و عذاب زنا مبدّل به ثواب مقاربت حلال خواهد شد و اللَّه العالم .
در تفسير برهان از حضرت رضا صلوات اللَّه عليه نقل شده : خدا روز قيامت مؤمن را در پيشگاه خويش نگاه مىدارد . عملش را به او نشان مىدهد ، او در نامهء عمل خود نگاه مىكند ، اوّل گناهانش را مىبيند ، رنگش متغير مىشود مفاصل بدنش مىلرزد ، سپس حسناتش به او نشان داده مىشود مسرور مىگردد خداوند مىفرمايد : گناهانش را به حسنات مبدّل كنيد و به مردم نشان بدهيد پس خدا گناهانشان را عوض مىكند ، مردم با ديدن آنها مىگويند : آيا اينان حتى يك گناه هم نكردهاند ؟ ! آنست قول خدا
يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ
در اين مضمون روايات ديگرى از حضرت باقر و صادق صلوات اللَّه عليهم و نيز در كتب اهل سنت آمده است .
71 -
وَ مَنْ تابَ وَ عَمِلَ صالِحاً فَإِنَّهُ يَتُوبُ إِلَى اللَّهِ مَتاباً
.
از اينكه قيد « و آمن » نيست مىشود فهميد كه آيه در رابطه با توبه قاتل و زانى مسلمان است چنان كه قبلا اشاره شد ، جملهء
فَإِنَّهُ يَتُوبُ . . .
حاكى از قبول توبه و مؤثر بودن آنست و در عين حال شامل توبه از همهء معاصى حتى شرك نيز مىباشد .