ولى ايمان و عدم آن : حائل بزرگى ميان آنهاست ، اين تعبير در آيات نمل / 61 الرحمن / 19 نيز آمده است ، بهترين چيزى كه در اين زمينه گفتهاند آنست كه مراد از درياى عذب و فرات آبهاى شيرينى است كه در اعماق زمين وجود دارد ، اين آبها واقعا دريا بلكه درياها هستند ، اگر تصور كنيم سالانه به وسيله چاهها چاه عميقها ، چشمهها و امثال آنها چقدر آب از شكم زمين بيرون كشيده مىشود خواهيم دانست كه شكم زمين واقعا درياست .
مراد از درياى شور و تلخ درياهاى روى زمين است ، منظور از « برزخ » جدارههاى اعماق زمين است كه مانع اختلاط آبهاى درياها و آبهاى زير زمين هستند .
حِجْراً مَحْجُوراً
بيان برزخ است ، محجورا تأكيد حجرا مىباشد تقدير آن ظاهرا چنين است « مانعا ممنوعا من ان يجيز ان يبغى احدهما على الاخر » اگر خدا اين امر را به وجود نمىآورد آب درياها به تدريج آبهاى ديگر را شور و تلخ مىكرد ، و زندگى فلج مىشد .
54 -
وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْماءِ بَشَراً فَجَعَلَهُ نَسَباً وَ صِهْراً وَ كانَ رَبُّكَ قَدِيراً
.
اين آيه نظير
فَجَعَلَ مِنْهُ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَ الْأُنْثى
قيامة / 39 ، است على هذا تقدير آيه چنان كه در مجمع البيان فرموده : « ذا نسب و ذا صهر » است ، يعنى : خدا از نطفه ، بشر آفريد و آن را به دو قسمت تقسيم كرد يكى پسر كه داراى نسب است و بار نسبت داده مىشود و يكى دختر كه داراى مصاهره است و با او صهر و دامادى به وجود مىآيد و اللَّه اعلم .
يكى از عجائب خلقت كه بىچون و چرا از وجود خدا و توحيد او حاكى است مسألهء نر و مادگى در موجودات زنده مخصوصا انسان است ،
وَ كانَ رَبُّكَ