33 -
وَ لْيَسْتَعْفِفِ الَّذِينَ لا يَجِدُونَ نِكاحاً حَتَّى يُغْنِيَهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ
در اين آيه چندين مطلب مورد نظر است . اوّل اينكه : هر كه قدرت مالى براى ازدواج ندارد از فحشاء و زنا پرهيز كند و خود را نگاه دارد تا خدا به او از كرم خود قدرت مالى عطا فرمايد ، در جمع ميان اين آيه و آيهء قبلى گفتهاند : مراد از آيهء اوّل كسى است كه كار دارد ولى هنوز وسعت مالى پيدا نكرده است ، و منظور از آيهء دوم كسى است كه كار هم ندارد و اگر تزويج كند آواره خواهد ماند و اللَّه العام . دوم :
وَ الَّذِينَ يَبْتَغُونَ الْكِتابَ مِمَّا مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ فَكاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِيهِمْ خَيْراً وَ آتُوهُمْ مِنْ مالِ اللَّهِ الَّذِي آتاكُمْ
منظور از مكاتبه آنست كه شخصى با غلام خويش قرار مىگذارد كه مقدارى پول به او بدهد و در مقابل آزاد شود ، آيه دستور مىدهد كه اگر غلامان چنين چيزى از شما خواستند اجابت كنيد ، مراد از
آتُوهُمْ . . .
آنست كه شخص مقدارى از مال زكات به او بدهد و او در مقابل قيمت خود به مولايش برگرداند ، زيرا يكى از موارد زكات آزاد كردن غلامان است ، منظور از
إِنْ عَلِمْتُمْ فِيهِمْ خَيْراً
گفتهاند ، دانستن شايستگى آنها به اين كار است ، تفصيل احكام مكاتبه بايد در فقه ديده شود .
وَ لا تُكْرِهُوا فَتَياتِكُمْ عَلَى الْبِغاءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّناً لِتَبْتَغُوا عَرَضَ الْحَياةِ الدُّنْيا
. « 1 » على بن ابراهيم فرموده : عرب و قريش كنيزان را مىخرند و براى آنها مقررى معين كرده و ميگفتند : برويد زنا دهيد و پول بياوريد خدا از اين كار آنها را نهى كرد ، طبرسى رحمه اللَّه فرموده : عبد اللَّه بن ابىّ شش نفر كنيز داشت
هامش
( 1 ) تفسير برهان .