در مجمع البيان از ابن عباس نقل شده : عدهاى از صحابه قسم خوردند كه به هيچ يك از كسانى كه در جريان افك شركت كرده بودند كمك مالى نكنند ، آيه دربارهء آن نازل گرديد ، مراد از فضل ظاهرا احسان است يعنى آنها كه صاحب احسان و ثروت هستند از احسان به خويشان كوتاهى نكنند و عفو كنند و ملامت ننمايند
أَ لا تُحِبُّونَ . . .
مفيد آنست كه عفو شما از آنها سبب غفران ذنوب شما خواهد بود ، حالا كه آنها توبه كرده و تازيانه خوردند ديگر شما نيز اغماض بكنيد ، البته اين مسئله شامل عبد اللَّه ابى نمىشود كه او فقير نبود و آيه نظرى به او ندارد .
23 -
إِنَّ الَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَناتِ الْغافِلاتِ الْمُؤْمِناتِ لُعِنُوا فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ وَ لَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ
آيه شريفه يك حكم عمومى است اگر چه در جريان افك هم نازل شده باشد ، محصنات يعنى زنان عفيف غافلات يعنى زنانى كه از فواحش غافلند و زنا و امثال آن حتى در فكرشان هم نيست .
ناگفته نماند : هر يك از سه وصف در حرمت و ثبوت حد كافى است ولى اجتماع هر سه ، گناه را شديدتر مىكند ، چنين كسان در هر دو جهان از رحمت خدا بدور مىباشند و عذابى بزرگ در كمين آنهاست .
24 و 25 -
يَوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَ أَيْدِيهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ يَوْمَئِذٍ يُوَفِّيهِمُ اللَّهُ دِينَهُمُ الْحَقَّ وَ يَعْلَمُونَ أَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ الْمُبِينُ
اين آيه مىگويد : روز قيامت زبان و دست و پاهايشان بر عليه آنها شهادت خواهند داد و خدا كيفر حقشان به طور كامل به آنها خواهد رسانيد ، آيه هم تهديد است و هم از يك حقيقت بزرگ كه شهادت اعضا است خبر مىدهد .