استدلال بسيار قوى است كسى كه كارى را انجام داده است مىتواند بار ديگر آن را انجام دهد ، و اگر قدرت نداشت بار اوّل هم نمىتوانست .
خدايى كه مخلوق را ابتدا از خاك و موادّ آفريده است ، مىتواند بار ديگر عمل را از سر گيرد ، اين استدلال در جاهاى ديگر نيز آمده است و نقضى بر آن نمىتواند وارد كرد و اين همان است كه در ذيل آيهء 85 از سورهء حجر در نكتهها در وجه سوّم از راههاى استدلال به قيامت گفته شد .
فَسَيُنْغِضُونَ إِلَيْكَ رُؤُسَهُمْ وَ يَقُولُونَ مَتى هُوَ قُلْ عَسى أَنْ يَكُونَ قَرِيباً
.
يعنى وقتى كه اين استدلال قوى را كردى و نتوانستند آن را ردّ كنند ، سرشان را از روى استهزاء تكان داده و خواهند گفت : آن چه زمانى خواهد آمد امّا چون علم آن مخصوص به خداوند است لذا در جواب بگو : شايد نزديك باشد ، آن وقت در تقريب نزديك بودن در آيهء بعدى فرموده است :
52 -
يَوْمَ يَدْعُوكُمْ فَتَسْتَجِيبُونَ بِحَمْدِهِ وَ تَظُنُّونَ إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا قَلِيلًا
.
اين آيه هم جواب استهزاء و سر تكان دادن و هم تقريب نزديك بودن قيامت است ، يعنى : حالا از روى مسخره سر تكان داده و قيامت را مسخره مىكنند امّا آن روز كه زنده شديد حقائق چنان روشن خواهد شد كه در برخاستن ، خدا را حمد خواهيد كرد ، و خواهيد گفت كه مقتضاى عدالت و حكمت خدا وجود معاد بوده است ، و اگر معاد نبود بر خلاف عدالت و حكمت بود و خلقت ناقص مىشد .
و نيز آن وقت گمان خواهيد كرد كه در برزخ جز اندكى توقّف نكردهايد آن وقت خواهيد ديد كه آخرت نزديك بوده است . زيرا در دنيا جز چند صباحى