بود ، بنا بر تجسم اعمال در روز قيامت ، خدا از عهد مجسم شده مىپرسد : چرا تو را نقض كردند ؟
35 -
وَ أَوْفُوا الْكَيْلَ إِذا كِلْتُمْ وَ زِنُوا بِالْقِسْطاسِ الْمُسْتَقِيمِ ذلِكَ خَيْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْوِيلًا
آيه دربارهء امانت در خريد و فروش است كه در صورت فروختن با پيمانه ، پيمانه را تمام بدهند و در صورت توزين ، با ترازوى صحيح وزن كنند . اين خوب است از ناقص كردن و خيانت و دزدى ، بايد خوب را اختيار كرد ، و بهتر است از حيث نتيجه و عاقبت كار ، كه مردم به يكديگر اطمينان پيدا مىكنند و امانت كه بهترين پايگاه جامعه است عملى مىشود ، صدى نود كارهاى اجتماع با خريد و فروش است ، خيانت در آن اساس جامعه را بهم مىزند ، تهديدى كه در سوره مطففين آمده نمايانگر اين واقعيت است ، در سفارش پيامبران ديگر نيز اين سفارش آمده است .
36 -
وَ لا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤادَ كُلُّ أُولئِكَ كانَ عَنْهُ مَسْؤُلًا
فرمان ديگرى از فرمانهاى اين آيات است و آن اينكه بايد از علم پيروى كرد و روى يقين ايستاد .
به هر حال جملهء
وَ لا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ
مضمونش آنست كه انسان بايد هر عقيده و عمل و عزمش از روى علم باشد و تا علم به واقع پيدا نكرده چيزى دربارهء آن نگويد و نكند و تصميم نگيرد .
ولى بسيارى از كارهاى ما فاقد يقين و از روى ظن مىباشد مانند اطاعت از طبيب و تقليد از مجتهدان و قبول گفته متخصّصان در محصولات صنعتى و قبول سخن راهنماها در نشان دادن راهها و امثال آن . امّا بايد دانست كه اينها هم