مكن و در پى آن ميا و پيگيرى مكن « 1 » « فؤاد » : قلب .
مرحا : مرح : تكبّر و خودپسندى ، آن در اصل به معنى فرح شديد است كه عبارت اخراى خودپسندى است ، آن در آيه به معنى « ذا مرح » است .
لن تخرق : خرق : شكافتن . « لن تخرق » : هرگز شكافتن نتوانى .
مدحورا : دحر : طرد و راندن « مدحور » : رانده شده .
شرحها
آيات هفده گانه ظاهرا در زمينهء
إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ
است و مصاديقى از راه استوارتر را بيان مىكند ، اين آيات خودسازى عجيبى را بيان مىدارد كه در صورت متّصف بودن با آنها ، مىتوان به صورت انسان كامل درآمد ، آرى انسان كامل كسى است كه خدا را عبادت كند ، به پدر و مادر نيكى نمايد ، حق خويشان و مساكين را بدهد ، از اسراف مال بپرهيزد ، در انفاق ميانهرو باشد ، به گناه نزديك نشود ، در كارها امين باشد و از تكبّر بپرهيزد ، اين آيات در بيان اين حقائق است .
23 -
وَ قَضى رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً
مطلب از عبادت خدا شروع مىشود كه در رأس همه كارهاست ، منظور از عبادت چنان كه مكرر گفتهايم فقط كارهاى عبادى از قبيل نماز و روزه نيست بلكه مطلق پيروى از فرمانهاى خداست ، چه كارهاى عبادى و چه غير عبادى ، على هذا همه دستورهاى ديگر در اين آيات ، مصداق عبادت و بندگى خداست از اينكه
هامش
( 1 ) در مجمع البيان فرموده : « القفو : اتباع الاثر و منه القيافة فكانه يتبع قفا المتقدم » .