من سخطك ) .
89 -
وَ زَكَرِيَّا إِذْ نادى رَبَّهُ رَبِّ لا تَذَرْنِي فَرْداً وَ أَنْتَ خَيْرُ الْوارِثِينَ
جريان مفصل زكريا عليه السّلام در اول سورهء مريم گذشت ، منظور زكريا از اين ندا آن بود كه خدا فرزندى به وى عطا فرمايد ، چون فرزند را مىخواست كه وارث وى باشد ، لذا در مقام تنزيه گفت :
وَ أَنْتَ خَيْرُ الْوارِثِينَ
يعنى حال آنكه تو بهترين وارثان براى بندگانت هستى .
90 -
فَاسْتَجَبْنا لَهُ وَ وَهَبْنا لَهُ يَحْيى وَ أَصْلَحْنا لَهُ زَوْجَهُ إِنَّهُمْ كانُوا يُسارِعُونَ فِي الْخَيْراتِ وَ يَدْعُونَنا رَغَباً وَ رَهَباً وَ كانُوا لَنا خاشِعِينَ
منظور از اصلاح زوجه زكريا آن بود كه او از اول عقيم و نازا بود چنان كه فرموده :
وَ كانَتِ امْرَأَتِي عاقِراً
مريم / 8 ، خدا او را اصلاح كرد تا حامله گرديد ، آن وقت در علت عناياتى كه به آنها شده است سه چيز فرموده ، اول آنها در كارهاى خير بر يكديگر سبقت مىگرفتند ، دوم : خدا را از روى رغبت به ثواب و ترس از عذاب مىخواندند سوم در مقابل عظمت خدا تواضع مىكردند
رَغَباً وَ رَهَباً
ممكن است مفعول له باشند و يا حال باشند بمعنى « راغبين و راهبين » .
91 -
وَ الَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَها فَنَفَخْنا فِيها مِنْ رُوحِنا وَ جَعَلْناها وَ ابْنَها آيَةً لِلْعالَمِينَ
يعنى : ياد كن زنى را كه دامنش را از زنا حفظ كرد ، منظور حضرت مريم است ، عنوان كردن عفت و پاكى مريم در مقابل يهود و ديگران است كه به او نسبت بىعفتى داده و عيسى را نيز نعوذ باللّه از حرام مىدانستند
وَ بِكُفْرِهِمْ وَ قَوْلِهِمْ عَلى مَرْيَمَ بُهْتاناً عَظِيماً
نساء / 156
فَنَفَخْنا فِيها مِنْ رُوحِنا
كنايه از آنست كه ولادت عيسى به طور عادى نبود كه اولا از نطفه متكون شود و سپس روح در آن دميده گردد و چون نطفهاى در كار نبود پس فقط نفخ روح در مريم