داشت ، منظور از راه استوارتر همان راه توحيد است ، جملهء
وَ يُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِينَ . . .
بيان « هى اقوم » مىباشد و لفظ « هى » راجع است به « طريقه » در جاى ديگر به جاى
هِيَ أَقْوَمُ
لفظ
صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ
آمده است :
قُلْ إِنَّنِي هَدانِي رَبِّي إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ دِيناً قِيَماً مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً
انعام / 161 و در تعبير ديگر در بيان « هى اقوم - دين قيمة » چنين آمده است :
وَ ما أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفاءَ وَ يُقِيمُوا الصَّلاةَ وَ يُؤْتُوا الزَّكاةَ وَ ذلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ
بينه 5 از امام باقر عليه السّلام در عياشى نقل شده : كه در تفسير
يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ
فرموده است «
يهدى الى الامام
و در روايت ديگرى
« يهدى الى الولاية »
ظاهرا آن بيان مصداق است .
10 -
وَ أَنَّ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ أَعْتَدْنا لَهُمْ عَذاباً أَلِيماً
شق دوم سنت الهى است دربارهء آنهايى كه طغيان مىكنند و به حق بىاعتنا مىشوند ، بنا بر آنكه گذشت « عذاب اليم » شامل عذاب دنيا و آخرت هر دو است كسى كه اعتقاد به قيامت و حساب و كتاب ندارد مسئوليتى در مقابل اعمال خود نمىبيند ، لذا به هر كار خلافى دست زدن براى او آسان است ، اينهمه انسانها و مخصوصا ابرقدرتها ، كه اين همه ظلم و طغيان مىكنند در اثر آنست كه به قيامت و مسئوليت عقيده ندارند ، در بسيارى از آيات قرآن فقط عدم ايمان به آخرت را ملاك طغيان و تجاوز شمرده است ، على هذا عدم ايمان به آخرت عدم توحيد را هم لازم گرفته است ، اين است علّت عنوان كردن عدم ايمان به قيامت .
آيه نشان مىدهد كه اگر كسى به وجود خدا و توحيد عقيده داشته ولى منكر معاد باشد اين عقيده بر او فائدهاى نخواهد داشت ، اصل ضلالت ، انكار آخرت و
بِما نَسُوا يَوْمَ الْحِسابِ
ص / 26 ، است .
11 -
وَ يَدْعُ الْإِنْسانُ بِالشَّرِّ دُعاءَهُ بِالْخَيْرِ وَ كانَ الْإِنْسانُ عَجُولًا