4 - امين الاسلام رحمه اللَّه فرموده : همهء اين سوره مكى است « هى مكيّة كلّها » آن گاه از حسن مفسّر نقل كرده كه آيات
وَ لا تَقْتُلُوا النَّفْسَ . . .
وَ لا تَقْرَبُوا الزِّنى . . .
و آيات :
وَ آتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّهُ . . .
/ 26
أُولئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ . . .
/ 57 ،
أَقِمِ الصَّلاةَ . . .
/ 78 در مدينه نازل گشته است .
از ابن عباس و قتاده نقل كرده : همهاش مكّى است مگر هشت آيه از آيهء 73 به بعد
وَ إِنْ كادُوا لَيَفْتِنُونَكَ . . .
ولى همهء اينها استحسان است ، نمىشود به آنها اعتماد نمود .
آيات سورهء مباركه با سورههايى كه در اول بعثت نازل شده فرق دارد ، به نظر مىآيد كه اين سوره در نزديكيهاى هجرت نازل شده باشد ، مويّد اين سخن آنست كه : اسراء و معراج يك سال قبل از هجرت بوده است .
از علامهء مجلسى رحمه اللَّه نقل است كه آن در سال 12 بعثت اتّفاق افتاده مجمع البيان نيز همين نظر را دارد و در جوامع الجامع فرموده : « قيل انّه كان قبل الهجرة بسنة » .
غرض سوره
* : به نظر مىآيد غرض سوره اثبات پاكى و سبوحيّت خدا از راه نظام اتمّ و اكمل جهان است يعنى نظامات كون ، خلقت انسان ، آمدن پيامبران ، جريان عدالت در تمام شئون عالم و اسباب و علل و كرامت انسان همه حاكى از پاكى و قدرت و علم كامل خداست .
توضيح اينكه اين سوره با كلمهء « سبحان » شروع مىشود و از سير شبانهء رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله به مسجد اقصى خبر مىدهد كه از شواهد سبحان و پاك بودن خدا از عجز است ، سپس سخن از ماجراى بنى اسرائيل است كه هر وقت از خدا اطاعت كردند موفّق شدند و هر وقت عصيان كردند ذليل گرديدند ( آيهء 2 - 8 ) .