حقائق مكشوف مىگردد ، همه چيز زنده مىشوند حتى سنگهاى عبادت شده ، معبودها ، مشركان را از خود مىرانند و بر مشركان واضح مىگردد كه آنها كارهاى نبودهاند .
از امام صادق عليه السّلام نقل شده كه منظور اطاعت از طاغوتها است
« و انما هى طاعة الرجال من اطاع مخلوقا في معصية الخالق فقد عبده » .
83 -
أَ لَمْ تَرَ أَنَّا أَرْسَلْنَا الشَّياطِينَ عَلَى الْكافِرِينَ تَؤُزُّهُمْ أَزًّا
به نظر الميزان ، اين آيه ، شاهد آيه ما قبل است ، يعنى از جمله معبودهاى آنها همين شياطين هستند كه به كارهاى بد وادارشان مىكنند ، اگر دوست آنها بودند به هلاكت دعوتشان نمىكردند ، « ارسلنا » حاكى است كه شياطين در اين كار استقلال ندارند ، خدا اين امكان را به آنها داده و بر مشركان مسلّط كرده است منظور آنست كه شياطين آنها را به اعمال بد وادار مىكنند .
84 -
فَلا تَعْجَلْ عَلَيْهِمْ إِنَّما نَعُدُّ لَهُمْ عَدًّا
يعنى در عذابشان و در كارشان عجله مكن كه روزهايشان و يا اعمالشان را به طور دقت مىشماريم ، بايد صالح و طالح در مهلت و تدريج زندگى كنند كه ناموس دهر و ارادهء خدا همين است در نهج البلاغه فرموده :
« كل معدود منتقص و كل متوقع آت » ( صافى ) .
85 و 86 -
يَوْمَ نَحْشُرُ الْمُتَّقِينَ إِلَى الرَّحْمنِ وَفْداً وَ نَسُوقُ الْمُجْرِمِينَ إِلى جَهَنَّمَ وِرْداً
گويى : اين دو آيه در تكميل
فَلا تَعْجَلْ . . .
است يعنى عجله نكن وقتى كه مهلت تمام شد ، كار اهل تقوى و مجرمين چنين خواهد بود . لفظ « متقين » علّت جمع شدن به سوى رحمان را بيان مىكند چنان كه لفظ مجرمين علّت وارد شدن به جهنم را گويد : « تعليق الحكم بالوصف مشعر بالعليه » .