إِذْ قُضِيَ الْأَمْرُ
راجع به آينده است ، به جهت محقق الوقوع بودن به صيغهء ماضى آمده است يعنى انذار كن آنها را از روز حسرت و نوميدى ، وقتى كه كار آخرت تمام مىشود و ديگر برگشتى و چارهاى نيست ، اين حسرت از
قُضِيَ الْأَمْرُ
ناشى مىشود ، آن گاه در علّت حسرت فرموده كه : آنها در دنيا در غفلت هستند و ايمان نمىآورند .
از امام صادق عليه السّلام از اين آيه پرسيدند فرمود : پس از آنكه اهل بهشت به بهشت داخل شدند و اهل آتش به آتش ، يك نفر منادى از طرف خدا ندا مىكند :
اى اهل آتش آيا مرگ را در شكلى از اشكال مىشناسيد ؟ مىگويند :
نه ، مرگ را در شكل قوچى فربه مىآورند و در پيش روى مردم بهشت و آتش ، ذبح مىكنند آن گاه گفته مىشود : اى اهل بهشت خلود ، ديگر مرگى نيست ، اى اهل آتش ، خلود ، ديگر مرگى نيست ، اين است قول خدا
وَ أَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسْرَةِ إِذْ قُضِيَ الْأَمْرُ . . .
( تفسير صافى ) طبرسى آن را از صحيح بخارى نقل كرده است .
40 -
إِنَّا نَحْنُ نَرِثُ الْأَرْضَ وَ مَنْ عَلَيْها وَ إِلَيْنا يُرْجَعُونَ
نوعى استدلال است به آيهء سابق ، يعنى مسألهء
قُضِيَ الْأَمْرُ
بر ما سهل است ، زيرا همه را خواهيم ميراند و وارث همه خواهيم بود و همه به سوى ما بر مىگردند .
نكتهها
ملائكه و تشكل :
در رابطه با آيهء
فَتَمَثَّلَ لَها بَشَراً سَوِيًّا
بايد بدانيم :
تشكّل ملائكه و به صورت انسان در آمدن آنها از ضروريات قرآن است در سوره هود / 69 تا 82 و در سوره حجر / 51 تا 74 خوانديم