عمل اصلا فائدهاى نخواهند برد بر خلاف خاسرين و زيانكاران كه مقدارى از رأس المال در دستشان مىماند ، آمدن « اعمالا » به صيغه جمع شايد براى آنست كه همه كارهايشان در پوچى و باطلند .
در تفسير عياشى نقل شده : ابن كوّا از امير المؤمنين عليه السّلام از اين آيه پرسيد فرمود : آنها اهل كتابند ، به خدايشان كافر شدند و در دين خويش بدعت گذاشتند لذا عملشان باطل شد ، اهل نهروان از آنها دور نيستند : «
قال اولئك اهل الكتاب كفروا بربهم و ابتدعوا فى دينهم فحبط اعمالهم و ما اهل النهر منهم ببعيد
» اين حديث و امثال آن از باب بيان مصداق است ، مضمون آيه اعم مىباشد .
105 -
أُولئِكَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآياتِ رَبِّهِمْ وَ لِقائِهِ فَحَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ فَلا نُقِيمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَزْناً
.
اين آيه در بيان « الاخسرين » است ، كفر به آيات خدا انكار نبوت و كفر به لقاء اللَّه انكار معاد است ، انكار نبوت و معاد ، موجب حبط و بىاثر شدن اعمال نسبت به آخرت است درباره « حبط اعمال » « ذيل آيه 217 سورهء بقره به تفصيل سخن گفتهايم و در زمينه وزن و توزين اعمال در سورهء اعراف ذيل آيه
وَ الْوَزْنُ يَوْمَئِذٍ الْحَقُّ
/ 8 به طور تفصيل بيان مطلب شده است وزن در آيه ظاهرا به معنى توزين است يعنى چون اعمالشان پوچ شده است لذا توزين و سنجيدنى براى اعمال آنها بر پا نخواهيم كرد .
در تفسير مجمع البيان از رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله نقل شده : روز قيامت مردى بزرگ و چاق مىآيد كه به قدر بال پشهاى وزن ندارد «
قال انه لياتى الرجل العظيم السمين يوم القيامه لا يزن جناح بعوضة
» زمخشرى از ابو سعيد خدرى نقل كرده : گروهى در روز قيامت اعمال مىآورند كه در بزرگى مانند كوههاى تهامه است و چون وزن كنند هيچ وزنى نخواهد داشت
قال يأتى اناس باعمال