نكتهها
آيا ذو القرنين پيغمبر بود ؟
بنا بر رواياتى كه از اهل بيت عليهم السّلام نقل شده ، ذو القرنين پيغمبر نبوده بلكه بندهاى از بندگان شايسته خدا بوده است .
در تفسير عياشى از امير المؤمنين عليه السّلام نقل گرديده است : ذو القرنين نه نبى بود و نه رسول ، بلكه بندهاى بود كه خدا را دوست داشت ، خدا نيز او را دوست داشت . . . اين روايت از ابو الطفيل و اصبغ بن نباته از على عليه السّلام و از ابو بصير از حضرت باقر و از بريد بن معاويه از حضرت باقر و صادق عليهما السّلام نقل گرديده است ، اين مطلب از طريق اهل سنّت نيز منقول است . به موجب بعضى از روايات او ، پيغمبر بود در اين زمينه به تفسير عياشى و تفسير برهان رجوع شود .
بنا بر قول اول : براى توجه
قُلْنا يا ذَا الْقَرْنَيْنِ
كه خدا به او خطاب فرموده است دو راه مىماند اول اينكه او از جانب پيغمبرى به حكومت مأذون بود و به دستور او عمل مىكرد مانند طالوت كه يك نفر پيغمبر او را به حكومت منصوب كرد و گفت : دستور خدا چنين است :
وَ قالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طالُوتَ مَلِكاً
بقره / 247 ، بنا بر تحقيقات ابو الكلام آزاد دانشمند هندى گويا دانيال يكى از انبياى بنى اسرائيل با او بوده باشد .
دوم : اينكه مطالب حقه از جانب خدا به او الهام مىشده است ، مانند مادر موسى ، ولى اين بعيد است .
ذو القرنين و سد او :
ناگفته نماند : روايات و اقوال مفسران دربارهء اين شخص و سدى كه ساخت و يأجوج و مأجوج به قدرى پيچيده و مختلف است كه نمىشود راه مشخصى از آنها به دست آورده و ارائه داد ، نگارنده