نبوده است و با اين گرفتارى ، به خود آمده است .
43 -
وَ لَمْ تَكُنْ لَهُ فِئَةٌ يَنْصُرُونَهُ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَ ما كانَ مُنْتَصِراً
اين آيه حاكى از كمال ضعف و واماندگى است كه نه كسانى پيدا شدند به او يارى كنند و نه خودش توانست انتقام بكشد ، پنج آيه قبلى در بيان اشتباه آن مرد بود به صورت گفتار ، اما اين دو آيه بيان اشتباه فعلى و وقوعى او است ،
أُحِيطَ بِثَمَرِهِ
ثابت كرد كه
ما أَظُنُّ أَنْ تَبِيدَ هذِهِ أَبَداً
پندارى باطل بوده است
وَ لَمْ تَكُنْ لَهُ فِئَةٌ يَنْصُرُونَهُ مِنْ دُونِ اللَّهِ
پندار
أَعَزُّ نَفَراً
را از بين برد ، و اما ادعاى استقلال و قدرت با
وَ ما كانَ مُنْتَصِراً
از بين رفت ( از الميزان ) .
44 -
هُنالِكَ الْوَلايَةُ لِلَّهِ الْحَقِّ هُوَ خَيْرٌ ثَواباً وَ خَيْرٌ عُقْباً
لفظ « هنالك » ظاهرا اشاره است به
وَ أُحِيطَ بِثَمَرِهِ
، مراد از ولايت سرپرستى و تسلط است « الحق » بكسر قاف ، « للَّه » مىباشد .
يعنى : در وقت سقوط اسباب ظاهرى و احاطه هلاك و روشن شدن عجز انسان ، معلوم مىشود كه سرپرستى و تسلط خاص خداست ، خدايى كه حق است و ثابت است و هميشگى است ، خدا بهتر است از جهت ثواب و پاداش دادن و خدا بهتر است از جهت عاقبت و فرجام كار كه حق و ثابت است ، زوال و فنايى ندارد ، باغ و بستان چيزهاى فانى هستند بايد به خدا روى آورد كه او پايدار است و ثواب مىدهد و اجر كسى را ضايع نمىكند .
نظير اين آيه است آياتى كه بيان مىدارند ، انسان وقتى كه سوار كشتى شد و گرفتار طوفانى گرديد
دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ
، كه به وقت قطع شدن اسباب ظاهرى ، متوجه خدا مىشود و نظير اين آيه است آيه :
. . . وَ لَوْ يَرَى الَّذِينَ ظَلَمُوا إِذْ يَرَوْنَ الْعَذابَ أَنَّ الْقُوَّةَ لِلَّهِ جَمِيعاً
بقره / 165 .
45 -
وَ اضْرِبْ لَهُمْ مَثَلَ الْحَياةِ الدُّنْيا كَماءٍ أَنْزَلْناهُ مِنَ السَّماءِ فَاخْتَلَطَ