خواب آنها را گرفت ، چند وقت در خواب بودند تا بيدار شدند ؟ و چند نفر بودند ؟ و چه چيز با آنها بود كه از خودشان نبود ؟ و ماجراى آنها چگونه بود ؟
و بپرسيد از موسى وقتى كه خدا به او امر كرد آن دانشمند را تعقيب كند و از او علم بياموزد ، او كه بود ؟ و چگونه از او پيروى كرد و جريانش از چه قرار بود ؟
و بپرسيد از او از مردى كه به مشرق و مغرب رفت تا بسد يأجوج و مأجوج رسيد او كه بود ، و جريانش چيست ؟ آن وقت اين سه قضيه را خود به آنها شرح دادند و گفتند اگر آن طورى كه ما گفتيم جواب داد بدانيد كه راستگو است و الا تصديقش نكنيد .
كفار گفتند : مسئله چهارم كدام است ؟ گفتند : از او بپرسيد قيامت كى خواهد بود اگر گفت مىدانم بدانيد كه دروغگو است زيرا وقت را جز خدا كسى نمىداند ، آن سه نفر به مكه برگشته و بواسطه حضرت ابو طالب با رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله تماس گرفته و از او جواب خواستند ، سورهء كهف در جواب آن مسائل نازل گرديد « 1 » .
اين شأن نزول در مجمع البيان از محمّد بن اسحاق با كمى تفاوت نقل شده است ولى با مطالب سوره كاملا تطبيق نمىكند اما روايت امام صادق عليه السّلام با آن كاملا تطبيق مىشود مگر در مسئله سؤال از روح كه در سورهء اسراء آمده است .
7 - مىشود گفت كه چهار آيه اولى متضمن غرض سوره و مطالب فشردهء آنست ، در آن آيات چند مطلب در نظر است : اعتقاد بر نبوت و قرآن ، انذار شديد بر آنان كه از آن سرپيچى كنند ، بشارت به اعمال صالحه و انذار آنان كه
هامش
( 1 ) تفسير برهان از تفسير قمى از امام صادق ( ع ) .