يعنى در صورت نزديك شدن به ميل به مشركان ، تو را عذابى بيشتر از آنچه در دنيا و آخرت گناهكاران را با آن عذاب مىكنيم و بر عليه ما كمكى پيدا نمىكردى . آيه تهديد بسيار شديدى است تا جايى كه از ابو العباس نقل شده : آيه خطاب به آن حضرت است و تخويف راجع به امّت كه به كفّار ميل نكنند . در مجمع البيان آمده : پس از نزول آيه ، آن حضرت گفت :
اللهم لا تكلنى الى نفسى طرفة عين ابدا
76 -
وَ إِنْ كادُوا لَيَسْتَفِزُّونَكَ مِنَ الْأَرْضِ لِيُخْرِجُوكَ مِنْها وَ إِذاً لا يَلْبَثُونَ خِلافَكَ إِلَّا قَلِيلًا
.
اين آيه و آيه ما بعدى در اين زمينه است كه مشركان مىخواستند آن حضرت را از مكه بيرون كنند ، مىفرمايد : ولى بدانند بعد از تو فقط اندكى در مكه مىمانند چون سنّت خدا بر اين جارى است كسانى كه پيامبر خود را از ديارش برانند ، مورد غضب خدا واقع شده و تار و مار مىگردند ، قضيّه همانطور شد پس از هجرت آن حضرت ، مشركان مكه بهتدريج بدست مسلمانان تار و مار شدند .
از آيه معلوم مىشود كه مشركان چنان فكرى داشتهاند .
منظور از « الارض » سرزمين مكه است ، احتمال دارد « يستفزوا » به معنى واداركردن باشد يعنى وادار به اخراج مىكنند تا خارج كنند و شايد به معنى تحريك باشد . به نظر بعضى : يهود مىخواستند آن حضرت را از مدينه خارج كنند آيه در آن زمينه است ولى اين قابل قبول نيست زيرا آيه مكّى است .
77 -
سُنَّةَ مَنْ قَدْ أَرْسَلْنا قَبْلَكَ مِنْ رُسُلِنا وَ لا تَجِدُ لِسُنَّتِنا تَحْوِيلًا
.
لفظ « سنة . . . » منصوب به نزع خافض است يعنى « كسنة من ارسلنا من قبلك » معنى آيه چنين مىشود : در صورت خارج كردن تو ، خودشان نيز جز اندكى در آنجا نمىمانند مانند طريقهء پيغمبرانى كه پيش از تو فرستاده بوديم اين سنّت