ظَلَمُوا
مطلق و شامل همهء ظالمان است و آيه از ركون و ميل به هر ظالمى نهى مىكند .
114 -
وَ أَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهارِ وَ زُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ ذلِكَ ذِكْرى لِلذَّاكِرِينَ
.
اين آيه ادامه دستور آيهء سابق و در صورت تعليل آن است كه اقامه نماز مؤثّر در عدم ركون به ظالمان است . ظاهر اين آيه شامل نمازهاى پنجگانه است كه نهار دو طرف دارد كه يكى از اول فجر تا ظهر ، ديگرى از ظهر تا غروب نمازهايى كه در اين دو طرف خوانده مىشوند عبارتانداز نماز صبح و ظهر و عصر .
زُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ
كه به معنى نزديكيهاى شب است شامل وقت نماز مغرب و عشاء است كه در اوائل شب مىباشد و نزديكيهاى آن از روز است ولى در تفسير عياشى از امام صادق عليه السّلام نقل شده :
« قال اقم الصلاة طرفى النهار و طرفاه المغرب و الغداة . و زلفا من الليل و هى صلوة العشاء الاخرة »
بنا بر اين روايت نماز ظهر و و عصر در اين آيه ذكر نشده است .
جملهء
إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ
حاكى است كه كارهاى خوب از جمله نماز ، مكفر و از بين برندهء گناهان است و احتياج به توبه نيست در اين زمينه در نكتهها سخن خواهيم گفت به نظر بعضى مراد آثار معاصى است كه بر نفوس عارض مىشود ، نماز آنها را از بين مىبرد و اللَّه اعلم « ذلك » يعنى اين تكفير و از بين بردن براى اهل موعظه و تذكر ، تذكار و پند است .
115 -
وَ اصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ
.
بعد از نماز امر به صبر و استقامت شده كه به حكم
اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ . . .
بقره / 45 نماز و استقامت از بزرگترين عوامل پيروزى و سعادتند . به هر حال در اين آيه مىفرمايد در اين راه صبر كن كه ضرر نخواهى ديد زيرا تو در