نيز شامل است ، و آن اينكه در انتقام گرفتن بايد جنبهء عدالت را مراعات كرد و به اندازهاى كه عقوبت رسيده است بايد عقوبت داده شود ، و اگر با قدرت به انتقام ، عفو و اغماض شود آن براى صابران بهتر است كه براى رضاى خدا صبر كرده و از انتقام صرف نظر كردهاند اين دستور در زمينه مسلمانان و كفار يكسان است .
در تفسير عياشى از حضرت صادق عليه السّلام نقل شده كه فرمود : وقتى كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله ديد چه به سر جنازهء حمزة بن عبد المطلب آوردهاند گفت :
اللّهم لك الحمد و اليك المشتكى و انت المستعان على ما ارى ،
بعد فرمود : اگر پيروز شدم مثله مىكنم ، مثله مىكنم . خدا نازل فرمود :
وَ إِنْ عاقَبْتُمْ فَعاقِبُوا بِمِثْلِ ما عُوقِبْتُمْ بِهِ . . .
حضرت فرمود : صبر مىكنم ، صبر مىكنيم آمدن اين آيه در اينجا براى نگارنده روشن نشد حتى دو آيه بعدى مگر آنكه گفته شود مطلب مستقلى هستند .
127 -
وَ اصْبِرْ وَ ما صَبْرُكَ إِلَّا بِاللَّهِ وَ لا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَ لا تَكُ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ
دستور است به آن حضرت كه استقامت ورزد و صبر كند و آن صبر به توفيق و قدرت دادن خداست ، ديگر آنكه بر كفار محزون نباشد كه چرا حق را قبول نمىكنند ، زيرا ديگر در حدى قرار ندارند كه به حال آنها اندوهگين شد ، دستور ديگر آنكه از مكر و موضع گيرى كفار دلتنگ و ناراحت نباشد ، هر رهبر و پيشوا بايد با اين صفات متصف باشد .
128 -
إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَوْا وَ الَّذِينَ هُمْ مُحْسِنُونَ
اين آيه تعليل است به جمله
وَ لا تَكُنْ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ
يعنى دلتنك مباش كه خدا با تقوى كاران و نيكوكاران است و تو متقى و نيكوكارى و خدا با