دنيا است در اينجا چند مطلب را بايد در نظر گرفت .
اول : ظهور آيات در آنست كه شاهدان ، بر اعمال همهء گناهكاران شهادت خواهند داد نه فقط به گناهكاران زمان خود ، آيهء
وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ يَكُونُ عَلَيْهِمْ شَهِيداً
در اين مطلب صريح است ، آيا تحمل اين شهادت از كجاست ؟ رسولان از كجا به اعمال بدكاران مطلع هستند تا شهادت بدهند شهادتى كه براى بدكاران قابل قبول باشد ، مگر پيامبران در كنار همهء مردم هستند و از كارهاى آنها خبر دارند ؟ در اين صورت بايد گفت : شاهدان حتى پس از مرگ هم از اعمال مردم مطلعند در اين مطلب بايد از روايات « عرض الاعمال » استفاده كرد ، در كافى ج 1 / 219 بابى است زير عنوان « عرض الاعمال على النبى و الأئمة عليهم السلام » در آن باب رواياتى است كه اعمال عباد به حضرت رسول و امامان عليهم السّلام عرضه و نشان داده مىشود و با آيهء
اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ وَ الْمُؤْمِنُونَ
توبه / 105 كه مراد از مؤمنون امامان هستند استدلال شده است كه آنها از اعمال با خبر مىشوند .
دوم : بنا بر روايات ، امامان عليهم السّلام نيز از شهداء هستند در كافى كتاب الحجة بابى تحت عنوان « ان الأئمة شهداء اللَّه على خلقه » منعقد شده و در آن رواياتى آمده كه مراد از امت وسط مائيم و شهداء على الناس ما هستيم ما بر مردم روز قيامت شهادت خواهيم داد و در آن ، امام صادق عليه السّلام فرموده :
فَكَيْفَ إِذا جِئْنا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَ جِئْنا بِكَ عَلى هؤُلاءِ شَهِيداً
فقط دربارهء امت محمّد صلّى اللَّه عليه و آله نازل شده و در هر قرنى از آنها امامى از ما است كه بر آنها شاهد است و محمّد صلّى اللَّه عليه و آله شاهد بر ماست .
سوم : دربارهء علّت اين شهادت توجيهى در ذيل آيهء 41 از سورهء نساء در « نكتهها » آمده است به آنجا رجوع شود .