آن حضرت چون اين آيه را مىخواند به گريه مىافتاد رجوع شود به نكتهها .
جملهء
وَ نَزَّلْنا . . .
شايد توجيه صدر آيه باشد يعنى كتاب را براى روشن شدن هر چيزى و از جمله روشن شدن مسئله شهادت ، نازل كردهايم ، مسئله شهادت نيز از مصاديق « كل شىء » است . غرض از « كل شىء » همه چيزهايى است كه در هدايت شدن به آنها احتياج هست نه تمام اشياء جهان ، به عبارت ديگر : اين كلّيت نسبى است ، بايد دانست كه تبيان و هدى راجع به عموم مردم رحمت و بشرى خاص مسلمين است كه به دستورهاى قرآن مطيع هستند
« عن الصادق عليه السلام ان اللَّه انزل فى القرآن تبيان كل شىء و اللَّه ما ترك شيئا يحتاج اليه العباد . . . » .
نكتهها
شاهدان اعمال : يكى از مسائل پيچيدهء قيامت مسئله شهادت گواهان بشرى از قبيل رسولان و امامان و مانند آنها ، بر اعمال انسانهاست چه كسانى گواه هستند ؟ و به گناه گناهكاران گواهى خواهند داد يا به اعمال مردم اعم از نيكوكاران و بدكاران ؟ آيا فقط پيامبران داراى اين منصب هستند يا كسان ديگر هم ؟ آيا به اعمال همهء امت گواهى خواهند داد يا به اعمال كسانى كه با آنها همزمان بودهاند ؟ با وجود نامهء اعمال و شهادت اعضاء و مانند آن ، چه احتياجى به اين شهادت هست ؟ در اين زمينه در ذيل آيهء 41 از سورهء نساء به طور مختصر سخن گفتهايم اينك آيات را بررسى مىكنيم اين آيات چند دستهاند :
اول آياتى كه محل شهادت را بيان مىكنند كه به چه عملى شهادت خواهند داد .
1 -
وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً أُولئِكَ يُعْرَضُونَ عَلى رَبِّهِمْ وَ يَقُولُ الْأَشْهادُ هؤُلاءِ الَّذِينَ كَذَبُوا عَلى رَبِّهِمْ أَلا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ
هود / 18 ، اين