موهبت خدا را مىدانند و مقتضاى آن ، عبادت خدا و اعتقاد به رسول و روز قيامت است اما در مقام عمل ، رو به عبادت بتها مىآورند و معاد و رسول را انكار مىكنند .
در الميزان فرموده : الف و لام « الكافرون » براى افادهء كمال است يعنى همهشان كافر هستند ولى اكثرشان كافر كامل و كافر به تمام معنى مىباشند .
در اين صورت بايد گفت : كه عدهاى هم بىاعتنا و نافهم و ناآگاه هستند و از ديگران پيروى مىكنند واقعيت هم همين است ، در روايات آمده كه امامان عليهم السّلام فرمودهاند : نعمت اللَّه مائيم ، آن از باب تطبيق است ، آنها عليهم السّلام نعمت بزرگ خدا هستند گرچه آيه در بيان موهبتها اشاره شده در آيات گذشته است .
در صافى از تفسير قمى از حضرت صادق صلوات اللَّه عليه نقل شده : « نحن و اللَّه نعمة اللَّه التي انعم بها على عباده و بنا فاز من فاز » .
84 -
وَ يَوْمَ نَبْعَثُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً ثُمَّ لا يُؤْذَنُ لِلَّذِينَ كَفَرُوا وَ لا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ
اين آيه و آيهء هشتاد نه دربارهء شهادت بر اعمال گناهكاران است كه در ذيل آيهء چهل يك از سورهء نساء گفته شد ، آيه صريح نيست كه اين شاهد از كدام كسان است از انبياء است يا از ائمه يا از شهداء ؟ ولى از آيهء سورهء نساء و از آيهء هشتاد و نه معلوم مىشود كه آن پيامبر هر امت است ، و نيز روشن مىشود كه شهادت بر گناه گناهكاران است ، نه به اعمال نيك نيكوكاران .
منظور از « لا يؤذن » آن است كه اجازه اعتذار به آنها داده نمىشود چنان كه در آيهء ديگر آمده :
وَ لا يُؤْذَنُ لَهُمْ فَيَعْتَذِرُونَ
مرسلات / 36 ، غرض از
وَ لا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ
آنست كه از آنها خواسته نمىشود كه عمل كنند و با عمل ، خدا را از خود راضى نمايند اصلا انسان در آن روز قدرت به عمل نخواهد داشت
يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ ساقٍ وَ يُدْعَوْنَ إِلَى السُّجُودِ فَلا يَسْتَطِيعُونَ