استقرار معدنيات .
جَنَّاتُ عَدْنٍ
: بهشتهاى خلود و هميشگى . اسم بهشتها نيز گفته شده است .
طيبين : طيب در مقابل خبيث است يعنى پاكيزه و دلچسب « طيبين » كسانىاند كه از گناه پاك و مورد پسند خدا هستند .
حاق : حيق : احاطه و فرا گرفتن « حاق بهم » : فرا گرفت آنها را .
طاغوت : در اصل مصدر است به معنى طغيان و تجاوز ، آن گاه به معنى متجاوز به كار رفته ، معبودهاى باطل باشد و يا پيشوايان ستمگر .
تحرص : حرص : علاقهء شديد . « ان تحرص » اگر حريص و علاقهمند شوى .
جهد : جهد ( بفتح و ضم اول ) : صعوبت و مشقت ، يا تلاش توام با رنج .
آن در آيه به معنى مجهود و مؤكد است
جَهْدَ أَيْمانِهِمْ
سوگندهاى مؤكدشان .
شرحها
در اين آيات قسمتى از احوال برزخ مشركان و ظالمان و نيز مؤمنان بيان شده است كه ملائكهء خدا را در برزخ و به وقت مرگ چگونه ملاقات خواهند كرد ، و نيز بيان شده آنهايى كه بنا را بر عدم قبول حق گذاشتهاند ، فقط با آمدن عذاب بيدار خواهند شد چنان كه گذشتگان نيز چنان بودند .
آن گاه شبههاى از كفار نقل و ردّ شده است و آن اينكه : شرك و كفر ما از روى خواست خدا است و اگر خواست او نبود نه ما مشرك مىشديم و نه پدرانمان ، آنها ارادهء غير حتميهء خدا را به جاى اراده حتمى گرفتهاند چنان كه خواهيم گفت در جواب آمده : ارادهء خدا ارشادى است ، به همه فرمان داده شده ، عدهاى را