رقم ديگر از شواهد نفوذ مشيت خدا در جهان است ، آن هم در درياها ، در زمينهء اين آيه در سورهء بقرهء آيهء 164
وَ الْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ
سخن گفتهايم و روشن شده است كه حركت كشتىها در درياها چگونه از شواهد توحيد است .
خدا دريا را مسخر كرده كه از ماهيهاى آن گوشت تازه به دست آوريم و از مرواريد و مرجان و عنبر و سائر توليدات آن در زينت استفاده كنيم ، به وجود آمدن اين موجودات در درياها يكى از دلائل بارز صنع خداست كه اگر به وجود نمىآورد و درياها خالى از حيوانات و زينت بودند ، ديگر مورد استفاده نمىشدند و نيز تسخير شدن درياها به انسان به وسيلهء كشتى و امثال آن ، از شواهد ديگر اراده و مشيت خداست و اگر نظامات آب و هوا و اجسام در وضع فعلى نبود ، راه يافتن به دريا محال بود ، مثلا اگر اجسام طورى آفريده مىشدند كه هيچ چيز در سطح آب نمىماند ، استفاده از دريا براى بشر ميسر نبود ، پس اينكه : كشتىها درياها را مىشكافند و حركت مىكنند ، از نظام آب و هوا استفاده مىكنند .
مراد از « لتأكلوا » صيد كردن ماهيان است ، چون منظور از صيد ، خوردن است لذا « لتأكلوا » آمده است ، شايد مراد از قيد « طرى » لذيذ و مفيد بودن آنست كه در صورت خشكاندن و كهنه شدن حالت اولى را نخواهد داشت
وَ لِتَبْتَغُوا
عطف است بر محذوف تقدير آن مىتواند چنين باشد : « و ترى الفلك مواخر فيه لتنالوا مقاصدكم و لتبتغوا من فضله » در آيهء ديگر واو عطف ندارد و چنين است
وَ تَرَى الْفُلْكَ فِيهِ مَواخِرَ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ
فاطر / 12 ، منظور از ابتغاء فضل ، نقل و انتقال مال التجارة در درياها است براى رسيدن اجناس به دست انسانها و استفاده از آنها غايت همهء آنها
لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ
است يعنى تا به خدا شكرگزار باشيد ، ولى نعمت را بشناسيد و با راه يافتن به او ، به كمال مطلوب برسيد و به بىنهايت