آنچه در آيهء قبل گفته شد راجع به چراگاهها و آب نوشيدنى بود و در اين آيه منظور خوردنيهاست كه به واسطهء آب به وجود مىآيند و عبارت هستند از انواع كشت ، درختان خرما و انگور همهء ميوهها و خوردنيها . عنب هم به انگور و هم به درخت انگور گفته مىشود ، در اين صنعت عجيب شواهد و دلائل بسيارى از توحيد و قدرت و مشيت خداست براى آنان كه اهل تفكر و انديشه مىباشند به خدا سوگند خارج شدن خوشهء شيرين انگور از درخت تاك كه هيزمى بيش نيست از بارزترين دلائل وجود خدا و توحيد او است و هكذا امثال آن ، النهايه ما آن قدر با آنها مأنوس شدهايم كه شگفتى آنها از نظر ما رفته است ، مبدل شدن عصاى موسى به مار هر قدر عجيب باشد ، به وجود آمدن مار از يك تخم كوچك مانند آن عجيب است النهايه يكى را پيوسته مىبينيم ، آن ديگرى را نه .
12 -
وَ سَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ وَ النُّجُومُ مُسَخَّراتٌ بِأَمْرِهِ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ
رقم ديگر از دلائل توحيد و نمونههايى از كائنات است و آنها عبارتند از تسخير شب و روز و منظم كردن آن دو به طرزى كه متناسب با خلقت موجودات زنده و ادامه حيات آنها باشد من در اين زمينه در ذيل آيه :
إِنَّ فِي اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ
بقره / 164 سخن گفتهام ، از طرف ديگر خورشيد با حجمى باندازهء يك ميليون و سيصد هزار برابر زمين و با هفتاد هزار درجه حرارت و در فاصلهء حدود يكصد و پنجاه ميليون كيلومترى زمين و ماه با آن بزرگى و در آن فاصله و با آن جزر و مدى كه ايجاد مىكند ، هر دو مسخر و رام شده و در تنظيم زندگى اثر بسيار بارزى دارند
وَ النُّجُومُ مُسَخَّراتٌ بِأَمْرِهِ
مبتدا و خبر هستند و از كلام سابق بريده شده است يعنى : ستارگان نيز با دستور او مسخر و رام شدهاند اين در همهء نظامات گسترده ، شواهدى است بر نفوذ مشيت خدا در جهان و يگانه بودن