( يعنى ) طبقهها است بعضى بالاى بعضى . . . « 1 » .
در تفسير صافى از تفسير قمى نقل شده : « سبع درجات » در الميزان از در منثور از على عليه السّلام نقل شده كه فرمود : آيا مىدانيد ابواب جهنم چگونه است ؟ گفتيم :
مانند اين ابواب فرمود : نه ، آنها اين چنين است آن گاه دست خود را باز كرد و دست روى دست گذاشت .
باز از آن حضرت نقل شده : ابواب جهنم هفت است بعضى بالاى بعضى اولى پر مىشود ، بعد دومى ، بعد سومى ، تا همهاش پر شود و در روايت ديگرى از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله دربارهء
لِكُلِّ بابٍ مِنْهُمْ جُزْءٌ مَقْسُومٌ
نقل شده فرموده : جزئى كه به خدا شرك آوردهاند ، جزئى كه در وجود خدا شك كردهاند و جزئى كه از خدا غفلت كردهاند .
مؤيد اين سخن جمله :
لِكُلِّ بابٍ مِنْهُمْ جُزْءٌ مَقْسُومٌ
است كه مىرساند براى هر طبقه آن جزئى و قسمتى از مردم نسبت به اعمال خود تقسيم خواهند شد ، اين تقسيم در اثر اختلاف اعمال آنهاست نتيجه آنكه : جهنم داراى هفت طبقه است ، اهل هر طبقه آن به تناسب اعمالشان تعيين مىشود چنان كه در روايت نبوى گذشت ، « منهم » در آيه راجع است به « الغاوين » .
45 و 46 -
إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ ادْخُلُوها بِسَلامٍ آمِنِينَ
به دنبال بيان عاقبت « الغاوين » ، عاقبت اهل تقوى و بندگانى كه شيطان بر آنها تسلّط ندارد و يا مورد رحمت و شفاعت قرار خواهند گرفت بيان شده است و آن اينكه آنها در جنّات و عيون مستقر هستند ، ملائكه به آنها خواهند گفت :
هامش
( 1 )
« روى عن امير المؤمنين ( ع ) ان جهنم لها سبعة ابواب ، اطباق بعضها فوق بعض و وضع احدى يديه على الاخرى فقال هكذا و ان اللَّه وضع الجنان على العرض و وضع النيران بعضها فوق بعض فاسفلها جهنم و فوقها لظى و فوقها الحطمة و فوقها سقر و فوقها الجحيم و فوقها السعير و فوقها الهاوية » ( اعاذنا اللَّه منها ) .