به وجود آورده است ، مراد از سؤال ، سؤال به زبان فطرت است و گرنه سؤالى در بين نبوده است نظير :
وَ جَعَلَ فِيها رَواسِيَ مِنْ فَوْقِها وَ بارَكَ فِيها وَ قَدَّرَ فِيها أَقْواتَها فِي أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ سَواءً لِلسَّائِلِينَ
فصلت / 10 .
منظور از
لا تُحْصُوها
اتمام شمارش است يعنى اگر نعمتهاى خدا را بشماريد قادر به اتمام شمارش آنها نيستيد ، جمله :
إِنَّ الْإِنْسانَ لَظَلُومٌ كَفَّارٌ
در بيان آنست كه : با وجود اينهمه موهبتها انسان بسيار ظالم و بسيار ناسپاس است كه قدر آنها را نمىداند و به خود ظلم مىكند ، ناگفته نماند « من » در
مِنْ كُلِّ ما سَأَلْتُمُوهُ
براى بيان است نه تبعيض ظاهرا سؤالهايى كه در دعا كردن داريم در آيه منظور نيست بلكه فقط سؤالهاى طبيعى و احتياجهاى واقعى منظور است و نيز آيه دلالت دارد كه نعمتهاى خدا خارج از حوصله شمارش است .
نكتهها
در حال از دنيا رفتن و برزخ :
در رابطه با آيه
يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ
رواياتى آمده است كه اشاره به آنها لازم است ، در تفسير عياشى از امام صادق عليه السّلام نقل شده : شيطان در وقت مرگ نزد مردى از دوستان ما مىآيد ، از چپ و راستش مىآيد تا او را از عقيدهاش رو گردان كند ، خدا از اين كار مانع مىشود خدا اين چنين فرموده :
يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا
فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ فِي الْآخِرَةِ
.
در روايت ديگر از امام باقر و امام صادق عليه السّلام نقل شده : چون شخص در قبر گذاشته شود ، دو نفر ملك پيش او مىآيند يكى از طرف راست و يكى از طرف چپش ، شيطان روبروى او نشانده مىشود كه چشمانش از مس ( همچون مس ) است ، به آن مرد گفته مىشود چه مىگويى در حق اين مرد ( رسول خدا ) كه از ميان شما برخاسته و مىگويد كى رسول خداست ؟ آن مرد از اين سؤال