32 -
اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَراتِ رِزْقاً لَكُمْ وَ سَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ وَ سَخَّرَ لَكُمُ الْأَنْهارَ
.
اين آيه و دو آيه بعدى در اين زمينه است كه عالم پر از دلائل توحيد است كه اگر مردم دقت كنند به توحيد راه خواهند يافت ، اين سه آيه در حقيقت ريشه و پايههاى ثابت كلمه طيبه لا إله الا اللَّه هستند و مصداق
أَصْلُها ثابِتٌ
مىباشند .
خلقت آسمانها و زمين ، نزول بارانها ، روئيدن ميوهها ، مسخر شدن درياها به وسيله كشتىها و رام شدن نهرها و برگشتن اضافى آنها به درياهايى كه بارانها از آنها به وجود آمدهاند از نظامات عجيب جهان و حاكى از جريان يك مشيّت ازلى در آنهاست و به خوبى روشن مىكند كه گرداننده همان آفريننده است .
نظير اين آيه در بقره / 164 گذشت . تكرار « لكم » در سه مورد و در آيه بعدى نشان مىدهد كه همه اينها براى بشر و بشر براى توحيد است .
33 -
وَ سَخَّرَ لَكُمُ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ دائِبَيْنِ وَ سَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ
تتمه بيان نظم جهان است ، رام شدن خورشيد و ايستادن آن در فاصله معين از زمين و نور و حرارت آن به اندازهء متناسب ، فاصله معين ماه ، رام شدن آن ، تأثير آن در جزر و مد ، نشان دادن زمانها و وقتها ، پيدايش شب و روز ، متوالى بودن آن دو ، تأثير آن در بقاء حيات ، از بزرگترين دلائل توحيد و ادارهء اين نظام به دست تواناى خداست . دقت در حقائقى كه علم در اين زمينه كشف كرده است انسان را به حيرت وا مىدارد .
34 -
وَ آتاكُمْ مِنْ كُلِّ ما سَأَلْتُمُوهُ وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللَّهِ لا تُحْصُوها إِنَّ الْإِنْسانَ لَظَلُومٌ كَفَّارٌ
.
اين آيه در بيان آنست كه : آنچه در زندگى لازم داشتيد خدا همه آنها را