اين راه هدايتشان كنند ، شايد
فاطِرِ السَّماواتِ . . .
به اين قسمت تربيت هم شامل باشد ، خلاصه
فاطِرِ السَّماواتِ . . .
بودن « يدعوكم » را لازم گرفته است آن هم فقط با ارسال رسل ميسر است و اللَّه العالم . در اينجا دو مسئله هست :
اول : مىشود گفت كه « من » در
مِنْ ذُنُوبِكُمْ
براى بيان است يعنى دعوت مىكند تا ايمان بياوريد و گناهان شما را بيامرزد ولى در قرآن هر كه اين جمله در بيان دعوت مشركان بوده با « من » آمده است مانند اين آيه و آيهء 31 از سورهء احقاف و آيهء 4 از سوره نوح و هر جا كه دربارهء مؤمنان آمده بدون « من » آمده است مانند :
. . . وَ تُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوالِكُمْ وَ أَنْفُسِكُمْ . . .
يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ
صف / 12 و آيهء 71 از احزاب و 31 از آل عمران ، على هذا در ايمان آوردن مشرك فقط قسمتى از گناهان آمرزيده مىشود و با ادامهء آن همهاش از بين مىرود و اللَّه العالم .
دوم : شرك و گناهان سبب مىشود كه انسان پيش از رسيدن به اجل معين از بين برود
يُؤَخِّرَكُمْ إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى
حاكى است كه اگر در شرك و كفر اصرار ورزيد انتقام خدا پيش از اجل معين شما را از بين خواهد برد ، اين مطلب در سورهء نوح / 4 نيز آمده است ، اقوامى كه به قهر خدا از بين رفتهاند همه مشمول اين آيه هستند ، على هذا ايمان و گناهان را در تغيير سرنوشت انسان دخالت تامّ و تمامى است .
قالُوا إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُنا تُرِيدُونَ أَنْ تَصُدُّونا عَمَّا كانَ يَعْبُدُ آباؤُنا فَأْتُونا بِسُلْطانٍ مُبِينٍ
اين قسمت اشكال ديگر مشركان است ، ظاهر آنست كه آنها در مقابل استدلال گذشته قانع شده و جوابى پيدا نكردهاند ، لذا بهانهء ديگر آورده و گفتهاند : اگر خدا مىخواست مثلا فرشته مىفرستاد ، شما مانند ما بشرى بيش نيستيد و نمىتوانيد