آيه ديگر روشنتر فرموده :
ذلِكَ بِأَنَّهُمُ اسْتَحَبُّوا الْحَياةَ الدُّنْيا عَلَى الْآخِرَةِ وَ أَنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرِينَ
نحل / 107 همان حبّ دنياست كه سبب اعراض از راه خدا و در راه شرك قدم برداشتن مىشود ، به حكم
كُلٌّ إِلَيْنا راجِعُونَ
همه به سوى خدا بر مىگردند النهايه كفار در راه كفر و شرك به سوى خدا بر مىگرداند ، اين گونه اشخاص پيوسته از توحيد دور تر مىشوند و در ضلال مبين واقع مىگردند دربارهء اين آيه در سورهء هود آيهء 19 به تفصيل سخن گفتهايم .
در كشاف گويد : اصل آن « و يبغون لها عوجا » است ، لام از آن افتاده است يعنى براى دين خدا اعوجاج مىطلبند ولى اين ظاهرا درست نيست .
4 -
وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ فَيُضِلُّ اللَّهُ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
.
به نظر مىآيد كه اين آيه در صدد تعميم
كِتابٌ أُنْزِلَ إِلَيْكَ . . .
است يعنى تنها به تو كتاب نازل نكردهايم بلكه در گذشته نيز چنين بوده و چون خارج كردن از ظلمات به سوى نور لازم گرفته كه حقائق به مردم تفهيم شود لذا فرموده
وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ
يعنى با لغت و زبان خود فرستاده شدن به علت تبيين و تفهيم شريعت بوده است .
جملهء
فَيُضِلُّ اللَّهُ . . .
مىرساند كه پيامبران فقط مطلب را مىرسانند آن وقت ضلالت و هدايت در دست خداست آن هم نه به صورت گزاف و عبث بلكه به طور « من يشاء » و روى علل و عوامل . دو وصف عزيز و حكيم علّت « يضل و يهدى » است ، جلو افتادن « هو » آن دو را منحصر به خدا مىكند يعنى : خدايى كه فقط توانا و حكيم اوست بايد ضلالت و هدايت دست او باشد ، اين آيه مىشود تصوير ديگرى از
لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ
باشد .
ناگفته نماند : رسالت جهانى رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله در سورهء انعام / 19 ذيل آيه