4 - محتواى آيات و مضامين آنها نشان مىدهد كه سوره مكى است و نزول آن پيش از هجرت مىباشد ، ابن عباس و حسن و قتاده آيهء 28 و 29 را استثناء كرده و گفتهاند كه درباره مقتولين « بدر » است ولى نظرى بدون دليل مىباشد بلى مىشود بمقتولين بدر تطبيق نمود .
مطالب و غرض سوره
5 - به نظر مىآيد : غرض سوره بيان موقعيّت قرآن است كه انسانها را از ظلمات شرك و كفر و قبائح خارج كرده و به نور توحيد و سعادت داخل مىكند
كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ
ضمنا آنهايى كه از اين كتاب رو گردانند تهديد به عذاب شديد شدهاند . اينك مشروح مطالب :
در اين سوره نبوت ، معاد ، نظام حاكم بر جهان ، پيكار اهل حق با طرفداران باطل ، پيامبرانى كه در صحنهء جهان ظاهر شده و مردم را بتوحيد دعوت كردند از قبيل نوح ، ابراهيم ، هود ، صالح و موسى عليهم السّلام ، مكالمهء با پيشوايان ستمگر در آتش ، بيزارى شيطان از مشركان در قيامت ، ثمرهء توحيد و تشبيه آن به درخت پرفائدهاى كه پيوسته ميوه مىدهد و امثال آن ، مطرح شده است .
اينها همهء مصاديق نور هستند ، كه قرآن مىخواهد مردم را به آن داخل شده و در آخر با آيهء
هذا بَلاغٌ لِلنَّاسِ . . .
سورهء مباركه به پايان مىرسد .
6 - ناگفته نماند : اين سوره و سورههاى يونس ، هود ، يوسف و حجر همه با « الر » ( ا ، ل ، ر ) آغاز شدهاند ، اين مىرساند كه يك هماهنگى مخصوص در ميان اين سورهها هست كه در سورههاى ديگر نيست .