زمينه نقل شده است .
در تفسير عياشى آمده : عمر بن مريم مىگويد از امام صادق عليه السّلام پرسيدم از قول خدا
الَّذِينَ يَصِلُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ
فرمود : از آنست صله رحم و نهايت تأويل آن اين است كه ما اهل بيت را صله كنى « 1 » در روايت محمّد بن فضل از امام كاظم عليه السّلام هست كه امام فرمود : آن رحم آل محمّد است به عرش خدا آويزان شده مىگويد : خدايا هر كه مرا صله كند به او صله كن ، هر كه مرا قطع كند او را قطع كن ، آن آيه در هر رحم جارى است « 2 » در بعضى روايات به زكات هم تفسير شده است منظور از صله اهل بيت ولايت آنهاست .
آن گاه در تكميل اوصاف آنها فرموده :
وَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَ يَخافُونَ سُوءَ الْحِسابِ
از خدا و از بدى محاسبه كه منجر به عذاب مىشود مىترسند ، طبرسى فرموده :
خشيت ، خوف و فزع نظيرهم هستند راغب فرموده : آن ترس آميخته با تعظيم است ، به نظر بعضى معناى آن خوف شديد است ناگفته نماند در اين آيه جمله
يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ
و در آيه 50 از سورهء نحل آمده است :
يَخافُونَ رَبَّهُمْ مِنْ فَوْقِهِمْ وَ يَفْعَلُونَ ما يُؤْمَرُونَ
و نيز خشيت و خوف در غير خدا نيز به كار رفته است على هذا نظر مجمع البيان صحيحتر به نظر مىرسد ، در اين زمينه در قاموس قرآن ( خشى ) به طور تفصيل سخن گفتهام .
سوء الحساب در روايات به مداقّه و تكميل محاسبه تفسير شده است در روايت امام صادق عليه السّلام در عياشى آمده :
« لا و اللَّه خافوا الاستقصاء و المداقة »
و در روايت ديگر
هامش
( 1 )
قال سئلت ابا عبد اللَّه ( ع ) عن قول اللَّهالَّذِينَ يَصِلُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَقال من ذلك صلة الرحم و غاية تاويلها صلتك ايانا
. ( 2 )
محمد بن فضل قال سمعت العبد الصالح يقولوَ الَّذِينَ يَصِلُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَقال هو رحم آل محمد معلقه بالعرش تقول اللهم صل من وصلنى و اقطع من قطعنى و هى تجرى فى كل رحم » .