قصه را حكايت كن شايد يهود يا مردم ديگر انديشه كنند و پند گيرند .
در اين آيه سگ تقبيح نشده ، فقط منظور بيان حال آن شخص است ولى در واقعيت اين تشبيه لازم است فكر كرد ، و علّت اين تشبيه بر نگارنده معلوم نشد .
177 -
ساءَ مَثَلًا الْقَوْمُ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا وَ أَنْفُسَهُمْ كانُوا يَظْلِمُونَ
.
لفظ « مثلا » تميز و فاعل « ساء » است ، تقدير آن « ساء مثل القوم » مىباشد يعنى : بد است صفت قومى كه آيههاى ما را تكذيب كردند ، جملهء اخير حاكى است كه اينها فقط به خودشان ظلم مىكنند ، بد بودن صفت آنها بد بودن خودشان است .
178 -
مَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِي وَ مَنْ يُضْلِلْ فَأُولئِكَ هُمُ الْخاسِرُونَ
.
اين آيه نشان مىدهد كه مجرد رسيدن به اسباب هدايت موجب هدايت واقعى نمىشود و مجرد رسيدن به اسباب ضلالت سبب ضلالت حقيقى نمىگردد بلكه مشيت خدا در هر دو لازم است ، بلعم باعورا نيز كه به اسباب ظاهرى هدايت رسيده بود به هدايت واقعى هميشگى نرسيد ، پس هدايت يافتهء واقعى كسى است كه پس از رسيدن به اسباب ظاهرى ، خدا هدايت او را بخواهد همچنين است خاسر و گمراه واقعى ، اينكه چرا نسبت ضلالت به خدا داده شده بآيهء 26 سورهء بقره و آيهء 26 از سورهء آل عمران رجوع شود .
179 -
وَ لَقَدْ ذَرَأْنا لِجَهَنَّمَ كَثِيراً مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لا يَفْقَهُونَ بِها وَ لَهُمْ أَعْيُنٌ لا يُبْصِرُونَ بِها وَ لَهُمْ آذانٌ لا يَسْمَعُونَ بِها أُولئِكَ كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولئِكَ هُمُ الْغافِلُونَ
.
اين آيه با آنكه مطلب مستقلى است ، به نظرم در رابطه با آيهء قبلى آمده