شد ولى در آن روز به منكرين . جز حسرت نخواهد رسيد . سپس در رابطه با اين مطالب ، روشن شده كه بايد از شرك و افساد دست برداشته و به سوى خدا آئيد زيرا اولا آفريننده و گردانندهء آسمانها و زمين اوست . ثانيا به وسيلهء آن نظام ، نعمتها را براى آنها به وجود آورده است ، معبودهاى باطل را در اين كار دخالتى نيست . و در آخر روشن شده كه بيرون آمدن مردگان از قبر همچون روئيدن نباتات است و رحمت خدا براى انسانها يكسان است ولى آنها در اثر پذيرفتن و نپذيرفتن بهرهمند و بىبهره مىشوند .
52 -
وَ لَقَدْ جِئْناهُمْ بِكِتابٍ فَصَّلْناهُ عَلى عِلْمٍ هُدىً وَ رَحْمَةً لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ
.
لفظ
عَلى عِلْمٍ
مربوط است به « جئناهم » مراد از آن ظاهرا معجزه بودن قرآن است نظير :
فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفْتَرَياتٍ . . .
فَإِلَّمْ يَسْتَجِيبُوا لَكُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّما أُنْزِلَ بِعِلْمِ اللَّهِ . . .
هود / 13 - 14 ، پس
عَلى عِلْمٍ
استدلال است به حق بودن قرآن يعنى آن را از روى دانشى نازل كردهايم كه مردم را به آن راهى نيست « فصلناه » وصف كتاب و اشاره به روشن و مفيد بودن مطالب آنست .
از آن طرف ، قرآن هدايت و راهنماست براى همهء مردمان كه در جاى ديگر مىخوانيم :
أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدىً لِلنَّاسِ
بقره / 185 و رحمت است براى مؤمنان زيرا فقط آنها به دنياى قرآن وارد شده و بهرهبردارى مىكنند
وَ نُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ ما هُوَ شِفاءٌ وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ . . .
اسراء / 82 ، اين آيه در بيان آنست كه حجت از طرف خدا تمام شده است .
53 -
هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا تَأْوِيلَهُ يَوْمَ يَأْتِي تَأْوِيلُهُ يَقُولُ الَّذِينَ نَسُوهُ مِنْ قَبْلُ قَدْ جاءَتْ رُسُلُ رَبِّنا بِالْحَقِّ
.
آمدن تأويل قرآن ، واقع شدن خبرهاى آن در خارج است . مثلا يوسف