به آنها مىگويند كجاست آنچه غير از خدا مىخوانديد ؟ گويند از ما گم شدند و به يارى ما نيامدند و با اين بيان به كفر خود گواهى خواهند داد ، آيه روشن است در اينكه هنگام مرگ ، ملائكه با آنها گفتگو خواهند داشت .
38 -
قالَ ادْخُلُوا فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ فِي النَّارِ
.
آيهء گذشته راجع به برزخ بود كه آنجا ملائكه خطاب كرده و مىگفتند :
أَيْنَ ما كُنْتُمْ . . .
ولى اين خطاب در آخرت از خداست .
در الميزان مىگويد : مخاطبها بعضى از كفار هستند كه امتهايى از جنّ و انس پيش از آنها مردهاند ولى آيه در اين معنى است : داخل شويد در آنچه گذشتگان و آيندگان شما در آن داخل شدهاند ، نظم كلام بدين صورت براى آن است كه روشن شود ميان اولىها و آخرىها تخاصم و جدال خواهد بود .
كلمهء
قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ
در سورهء احقاف / 18 و سورهء فصلت / 25 نيز آمده است و اين روشن مىكند كه جن هم مانند انسانها اجل معين دارند كه تا به حال گروههايى از آنها مرده و از دنيا رفتهاند ولى شيطان كه از آنها است تا انقراض بشريت مهلت دارد .
كُلَّما دَخَلَتْ أُمَّةٌ لَعَنَتْ أُخْتَها حَتَّى إِذَا ادَّارَكُوا فِيها جَمِيعاً قالَتْ أُخْراهُمْ لِأُولاهُمْ رَبَّنا هؤُلاءِ أَضَلُّونا فَآتِهِمْ عَذاباً ضِعْفاً مِنَ النَّارِ
.
مراد از « اختها » امتى است كه مقدم بر امت ديگر و در اعمال بد و كفر مقتدا و پيشوا بوده است و يا امامان جور هستند .
چنان كه از امام صادق عليه السّلام نقل شده كه مراد پيشوايان ستمگر مىباشند « يعنى ائمة الجور » اين جريان در سورهء احزاب آيهء 66 - 68 نيز آمده است و نيز در سورهء ابراهيم / 21 - 22 شعراء / 96 - 99 و جاهاى ديگر نقل شده است .