لفظ « اغويتنى » در سورهء حجر نيز آمده است ولى اين دروغى بيش نيست .
خدا او را اغواء و اضلال نكرد ، بلكه او مخالفت خدا نمود و در بدبختى واقع شد مراد از « نشستن براى آنها در صراط مستقيم به كنايه از اغواء و اضلال است كه در آيات ديگر به لفظ « لاغوينهم » آمده است . مراد از مهلت خواستن آن بوده كه قدرت اغواء از او گرفته نشود « 1 » و نيز ظاهرا هلاك شده و از بين نرود .
17 -
ثُمَّ لَآتِيَنَّهُمْ مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَ مِنْ خَلْفِهِمْ وَ عَنْ أَيْمانِهِمْ وَ عَنْ شَمائِلِهِمْ وَ لا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شاكِرِينَ
.
اين آيه بيان آن است كه بعد از نشستن در صراط مستقيم چه كار خواهد كرد . آمدن از چهار جانب عبارت از آن است كه از چهار راه آنها را اغفال كند :
اول : از پيش رويشان يعنى نسبت به آينده ، آنها را با آمال و آرزوها و وحشت از فقر و مانند آن اغفال كرده و به گناه مىكشم .
دوم : از پشت سر يعنى دربارهء اولاد كه بعد از خود خواهند گذاشت به گناه وادارشان مىكنم كه دربارهء تأمين آيندهء اولاد و محبّت و اغماض بى جا در خصوص آنها از راه حق منحرف شوند .
سوم : از طرف راستشان يعنى در زمينهء بدعت گذارى در دين و غلوّ و انحراف در آن و اضلال ديگران اغفالشان مىكنم .
چهارم : از طرف چپ يعنى از لحاظ گناه و شهوترانى و حبّ لذات حرام اضلالشان مىنمايم .
چنان كه در مجمع البيان از امام باقر عليه السّلام نقل شده و در الميزان اختيار كرده است .
وَ لا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شاكِرِينَ
نتيجهء آمدن از چهار طرف و اشارهء
هامش
( 1 ) باء در « فبما » به معناى سبب و « ما » مصدريه است و تقدير آن « فسبب اغوائك اياى » است .