بر انسان از اولين وهله و كشيده شدن انسان از اطاعت حق به اطاعت نفس ، بيان گرديده است سپس اين واقعه در آيات بعدى ، الگو قرار داده شده كه انسانها از آن پند گيرند .
10 -
وَ لَقَدْ مَكَّنَّاكُمْ فِي الْأَرْضِ وَ جَعَلْنا لَكُمْ فِيها مَعايِشَ قَلِيلًا ما تَشْكُرُونَ
.
اين آيه براى بيان سه مطلب است يكى اينكه انسان از لحاظ اعضاء بدن و تفكر و اراده ، طورى آفريده شده كه مىتواند در اين جهان تصرف كند و اگر مثلا بدنش مثل چهارپايان يا پرندگان بود و يا قدرت تفكر و اكتشاف نداشت ، نمىتوانست در جهان تصرف كند ، ديگر آنكه وسائل زندگى براى او در جهان و روى زمين به وجود آمده است و اگر آب و خاك و هوا و خورشيد و ماه و . . . نبود زندگى براى انسان ميسر نمىشد . سوم اينكه قدردانى انسان از اين نعمتها بسيار اندك است آرى
قَلِيلًا ما تَشْكُرُونَ
لفظ « ما » تأكيد قليل است و خطاب در اين آيه براى عموم مىباشد .
11 -
وَ لَقَدْ خَلَقْناكُمْ ثُمَّ صَوَّرْناكُمْ ثُمَّ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ لَمْ يَكُنْ مِنَ السَّاجِدِينَ
.
از اين آيه تا آيهء 25 مسئلهء
وَ لَقَدْ مَكَّنَّاكُمْ فِي الْأَرْضِ . . .
توضيح داده شده و اين آيات همه تفصيل آن آيه هستند .
ناگفته نماند : در سوره حجر ، آيات 28 - 31 و در سورهء ص آيات 71 - 77 صريح هستند در اينكه : خداوند به ملائكه فرموده : من بشرى از گل خواهم آفريد همين كه او را پرداخته و از روحم در آن دميدم شما به او سجده آوريد مثلا در سورهء ص چنين آمده است :
إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّي خالِقٌ بَشَراً مِنْ طِينٍ فَإِذا سَوَّيْتُهُ وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي فَقَعُوا لَهُ ساجِدِينَ
از اين آيه مىتوان فهميد