شرحها
چون در گذشته از حلال و حرام سخن رفت بدان جهت در اين آيات تعدادى از محرمات بيان گرديده است و در آخر فرموده از اين راه كه راه راست خداوندى است پيروى كنيد اين احكام براى ادارهء جامعه ضرورى است و نشان مىدهد كه در هر دين بوده است و آن مجموعا نه امر و نهى و يك قاعدهء كلى است :
« لا يكلف نفسا . . . » .
151 -
قُلْ تَعالَوْا أَتْلُ ما حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ أَلَّا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئاً وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً
.
أَلَّا تُشْرِكُوا . . .
بيان
ما حَرَّمَ . . .
است و چون نهى لازمهاش تحريم است معنايش اين مىشود كه : خدا حرام كرده چيزى را به او شريك گردانيد ،
بِالْوالِدَيْنِ . . .
تقديرش : « و اوصى بالوالدين احسانا » است ، يعنى سفارش كرده براى والدين نيكى را مثل
وَ وَصَّيْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ إِحْساناً
احقاف / 15 ، ناگفته نماند : در اين آيه و در بقره / 83 ، نساء / 36 . اسراء / 23 ، نيكى به والدين بعد از نهى از شرك آمده است و آن مىرساند كه بزرگترين گناه بعد از شرك عقوق والدين است آرى بايد اول از خدا اطاعت كرد و آن وقت از پيوند خانواده شروع نمود .
وَ لا تَقْتُلُوا أَوْلادَكُمْ مِنْ إِمْلاقٍ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَ إِيَّاهُمْ وَ لا تَقْرَبُوا الْفَواحِشَ ما ظَهَرَ مِنْها وَ ما بَطَنَ وَ لا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ ذلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ
.
در اين قسمت سه عمل حرام بيان شده است :
اول كشتن فرزندان از ترس فقر ، كه عرب جاهلى وقتى كه باران كم مىآمد و علامات قحطى مشاهده مىشد فرزندان خود را مىكشت تا آنها را در