به نظرم عطف است بر « مبارك » يعنى اين كتابى كه ما نازل كردهايم تا انذار كنى اهل مكه و اطراف آن را .
اينكه فرموده : مؤمن به آخرت ، به قرآن ايمان بياورد ظاهرا نظر در وهلهء اول به اهل كتاب است كه اگر به آخرت ايمان داشته باشند قهرا در برابر حقائق تسليم مىشوند و حقائق را سرسرى نمىگيرند و فكر مىكنند ، بالاخره ايمان مىآورند آن گاه به يكى از صفات خاص اهل ايمان اشاره شده كه نماز و ارتباط با خدا است كه هميشه به انسان در مسير اللَّه پرواز مىدهد و از اينجا به اهميت نماز پى مىبريم .
قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ هُمْ فِي صَلاتِهِمْ خاشِعُونَ
.
93 -
وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً أَوْ قالَ أُوحِيَ إِلَيَّ وَ لَمْ يُوحَ إِلَيْهِ شَيْءٌ وَ مَنْ قالَ سَأُنْزِلُ مِثْلَ ما أَنْزَلَ اللَّهُ
.
در رابطهء با آيهء
وَ ما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ
در اين آيه سه مطلب يادآورى شده و مدعى هر يك ظالمترين فرد قلمداد شده است اول آنكه كسى بر خدا دروغ بندد و مثلا بگويد :
ما أَنْزَلَ اللَّهُ عَلى بَشَرٍ مِنْ شَيْءٍ
دوم اينكه ادعاى نبوت بكند و از اين فراز ، كه لازمهء آفرينش انسان ، آمدن پيامبران است سوء استفاده كند ، سوم اينكه بگويد : مىتوانم مانند آنچه خدا نازل كرده نازل بكنم نظير :
وَ إِذا تُتْلى عَلَيْهِمْ آياتُنا قالُوا قَدْ سَمِعْنا لَوْ نَشاءُ لَقُلْنا مِثْلَ هذا إِنْ هذا إِلَّا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ
انفال / 31 همهء اينها جبههگيرى بود در مقابل نهضت اسلامى به خيال آنكه اين انقلاب عظيم را به سقوط كشانند .
وَ لَوْ تَرى إِذِ الظَّالِمُونَ فِي غَمَراتِ الْمَوْتِ وَ الْمَلائِكَةُ باسِطُوا أَيْدِيهِمْ أَخْرِجُوا أَنْفُسَكُمُ الْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذابَ الْهُونِ
.
اين اشاره به عذاب اين گروه در حال مرگ است ، « لو » به معنى « اى كاش » است ، معلوم مىشود كه ملائكه در آن حال مجسم شده و ديده مىشوند ، منظور