4 -
يَسْئَلُونَكَ ما ذا أُحِلَّ لَهُمْ قُلْ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّباتُ
عنوان
أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّباتُ
در آيهء بعدى و در جاهاى ديگر نيز آمده است مثل
وَ يُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّباتِ وَ يُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبائِثَ
اعراف / 157 و
وَ الطَّيِّباتِ مِنَ الرِّزْقِ
32 اين آيات صريحند در اينكه طيبات و خوشآيندها بطور كلّى حلال و خبائث حرامند ولى بايد مصاديق آنها را از شرع پيدا كرد زيرا طيبات و خبائث از نظر انسانها فرق مىكند مثلا اروپائيان حشرات را مىخورند و از نظر آنها طيباتند ولى از نظر اسلام حرام مىباشند ، پس مراد ، طيبات و خبائث واقعى هستند كه اسلام تعيين كرده نه آنكه هر چه به نظر طيب آمد حلال است و بالعكس ( قاموس قرآن - طيب ) .
وَ ما عَلَّمْتُمْ مِنَ الْجَوارِحِ مُكَلِّبِينَ تُعَلِّمُونَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللَّهُ فَكُلُوا مِمَّا أَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَ اذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِ
يعنى آنچه از سگهاى شكارى تعليم دادهايد از آنچه براى شما شكار كرده و نگاه داشتهاند بخوريد و در وقت فرستادن سگ ، نام خدا را ياد كنيد در اينجا چند مطلب هست : اول شكار سگ در صورتى حلال است كه تعليم ديده باشد ، ميزان تعليم آن است كه سگ در اطاعت شخص باشد اگر بفرستد برود و اگر در وسط يا در اول نهى كند برگردد . دوم نظريه مكتب اهل بيت عليهم السّلام آن است كه اگر سگ شكار را بكشد حلال است و اگر زنده نگه دارد و صاحبش آن را ذبح شرعى كند حلال است . ولى اگر با مرغان شكارى و سگ تعليم نيافته شكار كند در صورتى حلال است كه نكشته باشند و از چنگ آنها بگيرد و ذبح كند « 1 »
هامش
( 1 ) ابو بكر حضرمى گويد :
سئلت ابا عبد اللَّه ( ع ) عن صيد البزاة و الفهود و الكلاب فقال لا تاكل الا ما ذكيت الا الكلاب فقلت ان قتله ؟ قال : كل . فان اللَّه يقول و ما علمتم من الجوارح مكلبين . . . ثم قال كل شىء من السباع تمسك الصيد على نفسها الا الكلاب المعلمة فانها تمسك على صاحبها . . . » .