صلح است و جنگ در آن حرام مىباشد ، ايضا قربانيها كه نمايندهء ذبح بت نفس و ذبح طاغوت در برابر اللَّه و عادت كردن بكشتن و نترسيدن از آنست ، نشانگر مايه قوام جامعهء انسانى قرار داده شده است آن هم براى « ناس » و همهء مردم نه فقط براى مسلمانان .
دقت در اعمال و مراسم حج براى انسان جامعهاى را نمايان مىكند كه در آن فقط يك قانون و حكومت اللَّه هست ، فاصلهء طبقاتى از بين رفته ، حتى علفهاى بيان و وحوش نيز در امان هستند ، همه در صلح و صفا ، همه در آرامش و امن ، همه در پناه يك قانون و يك خدا ، آرى بايد اين جامعهء كوچك همه ساله تشكيل شود تا راهنماى انسانها گردد ( قاموس قرآن « كعبه » ) .
ذلِكَ لِتَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ وَ أَنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ
.
« ذلك » اشاره است بجعل قيام ، يعنى مراسم حج الگو و نمونهء كوچكى است از آنچه در آسمانها و زمين هست و به عنوان مشت نمونهء خروار است نشان مىدهد خدايى كه اين مراسم را قرار داده به هر چيز و به همه آنچه در آسمان و زمين هست دانا است نظم مراسم حج حاكى از نظم جهان است و حاكى از علم خدا به نظم جهان است مثلا حركت اجرام و كرات و زمين از غرب به شرق است ، طواف حج كه بايد حتما كعبه در طرف چپ طواف كننده باشد نيز از غرب به شرق است براى يافتن اين نسبت ميان مراسم حج و ميان علم به آنچه در آسمانها و زمين هست بايد دقت بسيار كرد .
98 -
اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ وَ أَنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ
.
تهديد است به آنها كه اين احكام و گفتهها را سهل مىگيرند و همان خدا نسبت به آنان كه به راه خدا برگردند آمرزنده و مهربان است .