را كرده الميزان استظهار مىكند كه « عمران » آن روز از دنيا رفته بود و گرنه او هم چنان نذرى مىكرد « محررا » در آيه اين معنى را مىرساند كه : زن گفت خدايا نذر كردم كه بچهء من از هر قيد و كارى آزاد باشد و كارى از او نخواهم ، فقط در طاعت تو و خدمت معبد تو باشد .
36 -
فَلَمَّا وَضَعَتْها قالَتْ رَبِّ إِنِّي وَضَعْتُها أُنْثى وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما وَضَعَتْ وَ لَيْسَ الذَّكَرُ كَالْأُنْثى
معلوم مىشود كه زن عمران مىدانسته و يا احتمال قوى مىداده كه مولود پسر خواهد بود از امام صادق صلوات اللَّه عليه نقل شده : خدا به عمران وحى كرد به تو فرزندى مبارك خواهم داد كه كور مادرزاد و پيش را شفا دهد و مردگان را زنده كند واو را پيامبر بنى اسرائيل خواهم كرد . عمران اين مطلب را بزنش « حنه » خبر داد « 1 » معلوم مىشود كه حنه فكر كرده آنچه در شكم دارد همين پسر است حال آنكه منظور خدا فرزند دومش بود كه از مريم به دنيا آمد .
بهر حال اين كلام از روى حسرت و نوميدى گفته شده .
جملهء
وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما وَضَعَتْ
و
وَ لَيْسَ الذَّكَرُ كَالْأُنْثى
هر دو جملهء معترضه و كلام خداست « 2 » يعنى : زن عمران پس از زائيدن از روى نوميدى گفت : خدايا مولود بر خلاف انتظار من دختر است . خدا در جواب مىفرمايد : خدا مىداند كه مولود دختر است ، ولى پسرى كه او آرزو مىكرد مانند اين دختر نيست « 3 » زيرا آن پسر فقط يك « محرر » و خدمتكار معبد مىشد ولى اين دختر ( مريم ) يكى از آيات خداست كه عيسى از او بدون پدر بوجود خواهد آمد اگر
وَ لَيْسَ الذَّكَرُ كَالْأُنْثى
سخن زن عمران بود لازم بود بگويد : « و ليس الانثى كالذكر » .
وَ إِنِّي سَمَّيْتُها مَرْيَمَ وَ إِنِّي أُعِيذُها بِكَ وَ ذُرِّيَّتَها مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ
هامش
( 1 ) مجمع البيان ، تفسير عياشى .
( 2 ) نقل از الميزان و المنار .
( 3 ) الف و لام « الذكر - الانثى » هر دو براى عهد است .