در بين باشد كه ميتوان از آن به حكم سپر استفاده كرد ، خدا از ظاهر و باطن بندگان آگاه است ، عمل خوب يا بد هر كس به خودش برگشت خواهد كرد ، و اگر بجاى كفّار خدا را دوست بدارند ، آن در پيروى از فرمان رسول خدا است .
28 -
لا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْكافِرِينَ أَوْلِياءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ
يعنى مؤمنان بايد مؤمنان را دوست و صديق و حامى بگيرند نه كافران را اين مطلب در بسيارى از آيات تذكر داده شده است « 1 » مسلمان هر قدر در دوست داشتن و كارهاى خود به مسلمانان رو آورد صفوف اسلام در مقابل كفّار فشردهتر شده و تخرّب آنها بيشتر خواهد بود ، در اين صورت پيشرفت آنها حتمى است بر خلاف آنكه نسبت به مسلمان و غير مسلمان بىتفاوت و على السويّه باشند ، در مملكت ايران يك مشت بهايى در اثر بىبخار بودن مسلمانان به بينيد بكجا رسيدهاند ، اگر مسلمان در مقابل آنها فقط به اين آيه عمل مىكرد به اين روز سياه نميافتاد
وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ فَلَيْسَ مِنَ اللَّهِ فِي شَيْءٍ
يعنى رابطهاش بكلّى با خدا قطع شده ، مطلبى بسيار عجيب و قابل دقّت است ، بايد دانست دوست داشتن كفّار خطر جدّى باسلام و توحيد است .
إِلَّا أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقاةً
اين استثناست از حكم قبلى ، يعنى وظيفه و حكم اوّلى هر مؤمن آنست كه بكافر رو نياورد و او را دوست و حامى نگيرد مگر آنكه بخواهيد تقيّه كنيد و با اظهار دوستى خود را از خطر آنها محفوظ داريد ، در اين صورت مانعى نيست به ظاهر اظهار دوستى كنيد و از آن به حكم سپر استفاده نمائيد بقيّهء سخن در « نكتهها » .
وَ يُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ وَ إِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ
مراد از « نفس » ذات و وجود خداى تعالى است يعنى : خدا شما را از خودش ( انتقام ) مىترساند ، باز گشت
هامش
( 1 ) براى نمونه آيات زير ديده شود : نساء / 139 و 144 مائده / 51 و 57 و 81 توبه / 33 ممتحنه / 1 .