آمده : يهود او را بطور يقين نكشته بلكه ظنّ بكشتن او بردهاند .
158 -
بَلْ رَفَعَهُ اللَّهُ إِلَيْهِ وَ كانَ اللَّهُ عَزِيزاً حَكِيماً
.
در اين بارهء ذيل آيهء 55 از سورهء آل عمران توضيح داده شد و در قاموس قرآن ذيل لغت عيسى مفصلا بحث شده است ، با در نظر گرفتن :
يا عِيسى إِنِّي مُتَوَفِّيكَ وَ رافِعُكَ إِلَيَّ وَ مُطَهِّرُكَ مِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا
بقره / 55 ، آيهء
رَفَعَهُ اللَّهُ
در زنده به آسمان رفتن او صريح نيست بلكه دلالت بر يك نوع نجات از ميان كفّار دارد لفظ عزيز و حكيم نيز بيشتر از اين نمىفهماند .
159 -
وَ إِنْ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ إِلَّا لَيُؤْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ مَوْتِهِ وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ يَكُونُ عَلَيْهِمْ شَهِيداً
.
به نظرم ضمير « به » راجع است به عيسى و ضمير « موته » بفرد فرد اهل كتاب كه از
وَ إِنْ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ
فهميده مىشود . يعنى هر يك از اهل كتاب پيش از مرگ « در هنگام مرگ » به عيسى ايمان مىآورد و يقين مىكند كه او فقط يك پيغمبر بود نه خدا يا پسر خدا يا يكى از سه خدا يا زائيده از زنا ، و آن در وقت معاينه مرگ و مكشوف شدن حقائق است ، روايات زيادى داريم كه مردگان در آن موقع رسول خدا و ائمّه عليهم السّلام را مىبينند . و عيسى روز قيامت بر اعمال بد امّت خود شاهد خواهد بود « 1 » اين معنى كه گفته شد مطابق روايتى است در تفسير صافى ، الميزان نيز آن را پذيرفته ، ظاهرا المنار نيز آن را اختيار نموده است .
اگر هر دو ضمير راجع به عيسى باشد نتيجهاش آنست كه عيسى هنوز نمرده در روايات هست كه پشت سر امام زمان عليه السّلام نماز خواهد خواند ، آن وقت مراد از اهل كتاب كه به او ايمان خواهند آورد همانها هستند كه در آن زمان خواهند
هامش
( 1 ) رجوع شود به آيهء 41 از همين سوره « نكتهها » ذيل شهادت بر اعمال .