على هذا فقط گروه كمى از آنها ايمان مىآورند .
156 -
وَ بِكُفْرِهِمْ وَ قَوْلِهِمْ عَلى مَرْيَمَ بُهْتاناً عَظِيماً
.
مراد از بهتان عظيم آنست كه : گفتند مريم عيسى را از زنا بوجود آورده است ، مراد از كفر همين بهتان است ، شايد كفر بودن آن بدانجهت است كه عيسى در گهواره سخن گفت باز اهميّت ندادند . از حضرت صادق عليه السّلام نقل شده : رضايت مردم را جلب نتوان كرد و زبانهاى آنها را ضبط نتوان نمود آيا به مريم دختر عمران نگفتند كه از مردى بنام يوسف نجار به عيسى حامله شده است « 1 » ؟
157 -
وَ قَوْلِهِمْ إِنَّا قَتَلْنَا الْمَسِيحَ عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ رَسُولَ اللَّهِ وَ ما قَتَلُوهُ وَ ما صَلَبُوهُ وَ لكِنْ شُبِّهَ لَهُمْ
.
لفظ
رَسُولَ اللَّهِ
وصف عيسى است و از كلام يهود نيست ، بلكه سخن خداست ، از آيهء شريفه معلوم مىشود كه يهود در اين سخن كه مىگفتند : ما عيسى را كشتيم ، مدرك صحيحى نداشتند و در اين گفته كه كشتن عيسى را روا دانسته و بر آن مىباليدند مقصر هستند ولى حقيقت اين است كه كار بر آنها مشتبه شده و گرنه عيسى نه بدست آنها كشته شده و نه بصليب آمده است چنان كه در « نكتهها » خواهيم گفت .
وَ إِنَّ الَّذِينَ اخْتَلَفُوا فِيهِ لَفِي شَكٍّ مِنْهُ ما لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِلَّا اتِّباعَ الظَّنِّ وَ ما قَتَلُوهُ يَقِيناً
مراد از « الذين » نصارى و پيروان عيسى هستند ضمير « فيه - منه » به قتل و صلب راجع است معلوم مىشود كه نصارى دربارهء قتل و صلب اختلاف كردهاند و عدهاى گفتهاند : عيسى بدون صلب و قتل به آسمان رفته يا از دست آنها رها شده است چنان كه از انجيل برنابا و غيره معلوم مىشود يعنى : نصارى نيز در شك مىباشند و فقط از ظنّ پيروى مىكنند و از يهود شنيدهاند در آخر
هامش
( 1 )
فى المجالس عن الصادق عليه السلام ان رضا الناس لا يملك و السنتهم لا تضبط الم ينسبوا مريم بنت عمران الى انها حملت بعيسى من رجل نجار اسمه يوسف »
.