منافق پلى است ميان مؤمنان و كفار ، كفار بوسيلهء منافقان در مؤمنان نفوذ كرده و دنيا و آخرت را بر باد مىدهند ، كفار جهانخوار و فرهنگ خوار و دين خوار بوسيله سرسپردگان منافق ، ممالك اسلامى را تهديد مىكنند .
پس منافق خطرناكتر از كافر است ، لا جرم جايگاهش پائينترين طبقهء آتش است
وَ لَنْ تَجِدَ . . . .
حاكى است كه شفاعت آنها را شامل نخواهد شد ، و نيز معلوم مىشود كه آتش داراى طبقاتى است .
146 -
إِلَّا الَّذِينَ تابُوا وَ أَصْلَحُوا وَ اعْتَصَمُوا بِاللَّهِ وَ أَخْلَصُوا دِينَهُمْ لِلَّهِ فَأُولئِكَ مَعَ الْمُؤْمِنِينَ
.
در دين خدا بن بست وجود ندارد ، اگر منافق توبه كند ، اعمال گذشته را اصلاح كند و به دين خدا چنگ زند و از آن پيروى كند و عبادت كند و عبادت خود را از شرك خالص گرداند ، در رديف مؤمنان آمده و لايق پاداش مؤمنان مىشود ، جمع شدن اين اوضاع به منزله زدوده شدن نفاق مىباشد
وَ سَوْفَ يُؤْتِ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ أَجْراً عَظِيماً
.
147 -
ما يَفْعَلُ اللَّهُ بِعَذابِكُمْ إِنْ شَكَرْتُمْ وَ آمَنْتُمْ
.
يعنى نگوئيد كه خدا با ما دشمنى مىورزد خدا مىخواهد با عذاب كردن شما چه بكند و چه نيازى به عذاب شما دارد ، اين كفران و عدم ايمان شماست كه شما را مستحق عذاب مىكند
وَ كانَ اللَّهُ شاكِراً عَلِيماً
حال آنكه خدا پاداش دهنده و دانا به اعمال است نه تنها عذابتان نمىكند بلكه پاداش هم مىدهد . اگر بعد از ايمان به خدا ، نعمتهاى خدا را در راههاى مثبت مصرف كنيم از عذاب نجات خواهيم يافت .
148 -
لا يُحِبُّ اللَّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ إِلَّا مَنْ ظُلِمَ
.
كلمهء
مِنَ الْقَوْلِ
بيان « جهر » و « الا » به معنى « لكن » است يعنى خدا