اسفل : سفل : پائينى و پستى . سافل : پائين . اسفل : پائنتر .
اعتصموا : عصم ( بر وزن عقل ) : نگاه داشتن . اعتصام : چنگ زدن .
اخلصوا : خلوص : صاف شدن . اخلاص : خالص و صاف كردن « اخلاص دين » پاك كردن آن است از شرك و ريا و غيره و خالص و مخصوص كردن براى خدا .
شاكرا : شكر : ثنا گويى در مقابل نعمت . با قلب و زبان و عمل مصداق پيدا مىكند ، آن در واقع واكنش خوبى است در مقابل عمل خوب ، آن در خدا به معنى پاداش دادن است .
جهر : آشكار شدن و آشكار كردن ، آن در آيه به معنى دوم است .
تبدوا : به دو : آشكار شدن . ابداء : آشكار كردن « ان تبدوا » اگر آشكار كنيد .
عفو : بسيار عفو كننده . صيغهء مبالغهء عافى است .
شرحها
در آيهء گذشته روشن شد : آنان كه به جاى مؤمنان كفار را دوست و حامى خود گيرند منافق هستند در اين آيات آمده : جايگاه منافق پائينترين طبقهء آتش است ، ولى در صورت برگشت و اصلاح ، توبه آنها پذيرفته است ، و نيز بيان شده كه خدا با مردم غرض بدى ندارد اين مردم هستند كه خود را مستوجب عذاب مىكنند ، خدا خوش ندارد بديها افشاگرى شود مگر آنكه كسى را مظلوم كرده باشند و نيز روشن شده كه گذشت از گناه ديگران و آشكار كردن خوبى سبب آمرزش گناهان است . آيات شريفه از لحاظ بينش و سازندگى در خور اهميّت است .
145 -
إِنَّ الْمُنافِقِينَ فِي الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ وَ لَنْ تَجِدَ لَهُمْ نَصِيراً
.