مانعى نيست كه بر گردند ، چون لازم است با آنها بوده و مكتب اسلام را تبليغ كنند .
إِنَّكُمْ إِذاً مِثْلُهُمْ
يعنى اگر خارج نشديد مانند آنها هستيد ولى اين در صورتى است كه به آنها شريك عمل شود و يا به فعل آنها راضى گردد و گرنه در آيهء 69 سورهء انعام كه مكى است آمده
وَ ما عَلَى الَّذِينَ يَتَّقُونَ مِنْ حِسابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ
آن گاه نتيجه هم مثل بودن بدين صورت نقل شده است :
إِنَّ اللَّهَ جامِعُ الْمُنافِقِينَ وَ الْكافِرِينَ فِي جَهَنَّمَ جَمِيعاً
ظهورش آن است كه مسخره كنندگان كه منافقان و كفار هستند هر دو اهل آتش و شركت كنندگان در مسخره نظير آنها مىشوند مضمون اين آيه در سورهء انعام آيهء 68 و 69 نيز آمده است در مجمع البيان از حضرت رضا صلوات اللَّه عليه نقل شده : چون شنيدى مردى حق را انكار و تكذيب مىكند و به اهل حق خرده مىگيرد از نزد او برخيز و با او ننشين « 1 » .
141 -
الَّذِينَ يَتَرَبَّصُونَ بِكُمْ فَإِنْ كانَ لَكُمْ فَتْحٌ مِنَ اللَّهِ قالُوا أَ لَمْ نَكُنْ مَعَكُمْ وَ إِنْ كانَ لِلْكافِرِينَ نَصِيبٌ قالُوا أَ لَمْ نَسْتَحْوِذْ عَلَيْكُمْ وَ نَمْنَعْكُمْ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ
.
اين آيه وصف منافقان است كه نان را به نرخ روز مىخورند و منتظر هستند تا به بينند غلبه با كدام طرف است اگر غلبه با مسلمانان باشد مىگويند :
ما با شما بوديم در غنيمت و در افتخار پيروزى شريك شمائيم و اگر غلبه با كفّار باشد به آنها مىگويند : آيا بشما در نظر دادن غالب نشديم آيا ما نبوديم كه نگذاشتيم ايمان بياوريد « 2 » پس سهم ما را هم بدهيد يا بر شما منت داريم و بايد پيش شما مقرب باشيم
فَاللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ لَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلًا
« بينكم » خطاب است بر مؤمنان
وَ لَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ . . .
ظاهرا راجع به قيامت
هامش
( 1 )
عن على بن موسى الرضا عليه السلام فى تفسير هذه الاية قال : اذا سمعت الرجل يجحد الحق و يكذب به و يقع فى اهله فقم من عنده و لا تقاعده » .
( 2 ) لفظ « نمنعكم » بيانأَ لَمْ نَسْتَحْوِذْاست يعنى « الم نغلب عليكم و الم نمنعكم عن الاتصال بالمؤمنين » .