شرحها
در اين دو آيه دستور داده شده كه مؤمن بايد در گواهى دادن فقط خدا و حقّ را در نظر گيرد ، اغراض مادّى و دوستى اقربا او را از گواهى به حق منحرف نكند ، و نيز روشن شده كه ايمان به خدا و پيامبران و كتابها و . . . همه به هم مربوط هستند ، بايد به همه ايمان آورد و گرنه انسان مؤمن نيست و گمراه است ، در روايات هست كه ايمان به امام زمان عليه السّلام جزء ايمان به رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله است .
135 -
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَداءَ لِلَّهِ
.
قائم بالقسط آنست كه به عدالت رفتار كند . قوام بالقسط يعنى كسى كه با عدالت كامل كار كند . در آيهء ديگر آمده :
كُونُوا قَوَّامِينَ لِلَّهِ شُهَداءَ بِالْقِسْطِ
مائده / 8 ، به نظر مىآيد « شهداء » در هر دو آيه خبر بعد از خبر است براى « كونوا » ، معنى چنين مىشود : باشيد قائم به عدالت و باشيد گواهان براى خدا « 1 » على هذا
قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ
مقدّمه است براى
شُهَداءَ لِلَّهِ
، شهادت براى خدا آنست كه در آن حق و رضاى خدا در نظر گرفته شود مثل
وَ أَقِيمُوا الشَّهادَةَ لِلَّهِ
طلاق : 2
وَ لَوْ عَلى أَنْفُسِكُمْ أَوِ الْوالِدَيْنِ وَ الْأَقْرَبِينَ إِنْ يَكُنْ غَنِيًّا أَوْ فَقِيراً فَاللَّهُ أَوْلى بِهِما
« على » به معنى ضرر است يعنى به حق و براى خدا شهادت دهيد هر چند بر ضرر خودتان يا بر ضرر پدر و مادرتان و اقوامتان باشد ، فاعل « يكن » كسى است كه بر له يا عليه او شهادت مىدهند ( مشهود عليه ) ضمير « بها » راجع است به غنى و فقير . شخص ممكن است غنى را حق بداند ولى بر عليه او شهادت بدهد زيرا به فقير دلسوز است و يا فقير را حق
هامش
( 1 ) سورهء مائده گفته خواهد شد كه چرا اين دو جمله در دو آيه مختلف آمده است .