آن را حل كنند ، آنها كه در داورى و قضاوت جز خدا و رسول را انتخاب مىكنند هر عذرى كه بياورند مقبول نيست و در گمراهى هستند و لازم است كه موعظه و جهت داده شوند . جامعهء توحيدى جامعهاى است كه در آن دستور خدا و رسول ملاك عمل واقع شود . شأن نزولهايى نقل شده كه نقل آنها ضرور نيست ، مطلب كاملا روشن است .
58 -
إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلى أَهْلِها
.
ظهور آيه در امانتهاى مالى است ولى مانعى ندارد كه شامل امانتهاى معنوى نيز باشد مثل اوامر و نواهى خدا كه بايد به بندگان رسانده شود و مثل مقام امامت كه امامى به امامى تفويض مىكند چنان كه از ائمه صلوات اللَّه عليهم نقل شده است « 1 » راستگويى و امين بودن دو ملاك موحد و انسان نيكو بودن است رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرموده : به زياد نماز خواندن و زياد روزه گرفتن و زياد حج آوردن مردم نگاه نكنيد ، همچنين به احسان و به صدايشان در ( عبادت ) شب نگاه نكنيد ، ( بلكه ) نگاه كنيد براستى گفتار و اداء امانت « 2 »
وَ إِذا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ
اگر حكومت و داورى به عدل باشد عدالت اجتماعى بر قرار مىشود ، حق هر صاحب حقى به خودش مىرسد . اهميت اين سخن بر كسى پوشيده نيست .
إِنَّ اللَّهَ نِعِمَّا يَعِظُكُمْ بِهِ إِنَّ اللَّهَ كانَ سَمِيعاً بَصِيراً
به نظرم « سميعا » راجع به نداى طبيعى است يعنى اداى امانت و حكومت به عدل كه طبيعت جامعه
هامش
( 1 )
مجمع البيان عن الباقر و الصادق عليهما السلام انها فى كل من أوتمن امانة من الامانات و امانات اللَّه و اوامره و نواهيه و امانات عباده فيما يأتمن بعضهم بعضا من المال .
و
قال الباقر و الصادق عليهما السلام امر اللَّه تعالى كل واحد من الأئمة ان يسلم الامر الى من بعده .
( 2 )
روضة الواعظين قال صلّى اللَّه عليه و آله لا تنظروا الى كثرة صلوتهم و صومهم و كثرة الحج و المعروف و طنطنتهم بالليل . انظروا الى صدق الحديث و اداء الامانة .